Lá dâu tằm rất phổ biến tại Việt Nam có rất nhiều công dụng cho sức khỏe. Ảnh: Shutterstock.

Lá dâu tằm là bộ phận của cây dâu trắng, loài thực vật được trồng phổ biến tại nhiều nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Trong y học cổ truyền Trung Quốc, lá dâu tằm hay còn gọi là "tang diệp" được sử dụng để thanh nhiệt, hỗ trợ giảm ho, làm dịu cổ họng và cải thiện các triệu chứng khó chịu ở mắt.

Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học dinh dưỡng, lá dâu tằm tiếp tục thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu nhờ chứa nhiều hoạt chất sinh học có lợi cho sức khỏe.

Lợi ích của lá dâu tằm

Không chỉ là nguyên liệu dùng để nuôi tằm, lá dâu tằm còn được ví như "kho dưỡng chất tự nhiên" nhờ chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Dưới đây là những lợi ích sức khỏe của lá dâu tằm đã được y học cổ truyền và các nghiên cứu hiện đại quan tâm.

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Theo Healthline, một trong những công dụng nổi bật nhất của lá dâu tằm là khả năng hỗ trợ điều hòa đường huyết. Các nhà khoa học đặc biệt chú ý đến hợp chất 1-deoxynojirimycin (DNJ) có trong lá dâu.

Hoạt chất này có khả năng ức chế các enzyme tham gia vào quá trình phân giải carbohydrate trong ruột non. Nhờ đó, lượng đường được hấp thu vào máu sau bữa ăn có thể diễn ra chậm hơn, giúp hạn chế tình trạng đường huyết tăng đột ngột. Một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất lá dâu tằm có thể hỗ trợ giảm mức đường huyết sau ăn ở những người có nguy cơ mắc đái tháo đường hoặc đang trong giai đoạn tiền đái tháo đường.

Điều hòa mỡ máu

Polysaccharide trong lá dâu tằm có khả năng làm giảm cholesterol toàn phần và cholesterol LDL ("cholesterol xấu") trong máu, từ đó góp phần phòng ngừa xơ vữa động mạch.

Người có mỡ máu cao có thể kết hợp lá dâu tằm với táo gai hoặc lá sen để chế biến thành các món trà hoặc món ăn hỗ trợ sức khỏe. Tuy nhiên cần sử dụng với lượng hợp lý để tránh gây khó chịu cho hệ tiêu hóa.

Chống oxy hóa

Lá dâu tằm giàu polyphenol - nhóm hợp chất có khả năng trung hòa các gốc tự do, từ đó làm giảm stress oxy hóa và hạn chế tổn thương tế bào. Việc uống trà lá dâu tằm với lượng phù hợp trong thời gian dài có thể góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm tình trạng mệt mỏi, suy nhược. Tuy nhiên, những người có cơ địa tỳ vị hư hàn (hay lạnh bụng, dễ tiêu chảy, sợ lạnh) không nên sử dụng quá nhiều.

Chống viêm, kháng khuẩn

Theo Baidu Health, các hoạt chất như axit chlorogenic và rutin trong lá dâu tằm có khả năng ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh như tụ cầu vàng hay liên cầu khuẩn. Nhờ đó, lá dâu tằm có thể giúp giảm các triệu chứng như đau rát họng, viêm họng hoặc một số tình trạng nhiễm trùng da. Khi dùng ngoài da, lá dâu tươi có thể được giã nát để đắp lên vùng tổn thương. Khi sử dụng đường uống, thường được kết hợp với các vị thuốc thanh nhiệt giải độc như kim ngân hoa.

Thanh nhiệt, sáng mắt

Trong y học cổ truyền, lá dâu tằm được xếp vào nhóm dược liệu có tính mát, vị ngọt hơi đắng. Loại lá này thường được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ điều trị cảm mạo phong nhiệt, ho do phế nhiệt, khô họng, mắt đỏ hoặc mỏi mắt. Trà lá dâu tằm cũng là thức uống được nhiều người sử dụng để giải nhiệt trong những ngày thời tiết nóng bức.

Trà lá dâu tằm là thức uống được nhiều người sử dụng để giải nhiệt trong những ngày thời tiết nóng bức. Ảnh: Baidu.

Lá dâu tằm được sử dụng như thế nào?

Lá dâu tằm được ứng dụng theo nhiều cách khác nhau. Phổ biến nhất là pha trà lá dâu tằm. Dưới đây là một số loại trà từ lá dâu tằm được sử dụng phổ biến:

Trà lá dâu tằm, kỷ tử và hoa cúc

Nguyên liệu: 10 g lá dâu tằm, 10 g kỷ tử, 12 g hoa cúc.

Công dụng: Loại trà này giúp dưỡng ẩm, làm dịu khô nóng trong cơ thể, hỗ trợ thanh nhiệt và giải độc. Loại trà này đặc biệt phù hợp với những người thường xuyên làm việc trước máy tính hoặc sử dụng điện thoại trong thời gian dài, dễ gặp tình trạng khô mắt, mỏi mắt hoặc nhìn mờ.

Trà lá dâu tằm và táo gai

Nguyên liệu: Lá dâu tằm, táo gai (sơn tra).

Công dụng: Theo y học cổ truyền, trà lá dâu kết hợp với táo gai có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, giúp giảm cảm giác đầy bụng sau ăn, đồng thời hỗ trợ kiểm soát mỡ máu.

Ngoài ra, lá dâu non còn được dùng để luộc, nấu canh hoặc chế biến thành các món ăn dân dã.

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng

Mặc dù được đánh giá là tương đối an toàn, lá dâu tằm không phù hợp với một số nhóm người.

- Người đang sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng, bởi lá dâu có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết khi kết hợp với thuốc.

- Những người thường xuyên bị lạnh bụng, tiêu chảy hoặc có thể trạng hư hàn cũng nên thận trọng vì theo Đông y, lá dâu tằm có tính mát.

- Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng thường xuyên do hiện vẫn chưa có đầy đủ dữ liệu về tính an toàn.

- Việc dùng quá nhiều lá dâu tằm hoặc các sản phẩm chiết xuất đậm đặc cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ như đầy hơi, khó chịu đường tiêu hóa, buồn nôn hoặc tiêu chảy ở một số người nhạy cảm.

Tác giả: Mai Phương

Nguồn tin: znews.vn