Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định - Ảnh: GIA HÂN

Sáng 2-3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.

Xây dựng lộ trình công chứng giao dịch bất động sản không phụ thuộc địa giới hành chính

Một trong những điểm mới quy định trong dự thảo luật là việc sử dụng dữ liệu thay thế văn bản giấy khi giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng.

Theo dự luật, trường hợp đã có dữ liệu thành phần hồ sơ yêu cầu công chứng trong cơ sở dữ liệu được cơ quan chủ quản công bố đủ điều kiện khai thác, người yêu cầu công chứng không phải cung cấp các giấy tờ chứa các thông tin đó.

Công chứng viên tiếp nhận hồ sơ khai thác, sử dụng thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu đã được công bố khác để xem xét, giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng; không yêu cầu xuất trình bản chính các giấy tờ để đối chiếu theo quy định.

Tại tờ trình Chính phủ nêu rõ, công chứng viên chỉ được yêu cầu bổ sung thành phần hồ sơ trong trường hợp không khai thác được thông tin trong ngày giải quyết yêu cầu công chứng hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.

Thẩm tra sơ bộ sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Thường trực Ủy ban này tán thành một số quy định đơn giản hóa thủ tục công chứng.

Thường trực Ủy ban tán thành xác định rõ, mở rộng phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính và giao Chính phủ xây dựng lộ trình thực hiện công chứng giao dịch về bất động sản không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Quang cảnh phiên họp - Ảnh: GIA HÂN

Hướng tới 'công chứng ở đâu cũng được'

Nêu định hướng thảo luận về các giao dịch bắt buộc phải công chứng, theo Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, khi sửa luật, có nhiều ý kiến cho rằng phải quy định cụ thể trong luật.

Song nếu ghi hết vào luật thì quá nhiều và khi xuất hiện việc mới lại phải sửa luật, rất phức tạp.

Do đó định hướng nên giao Bộ Tư pháp thống kê tất cả các giao dịch cần công chứng theo quy định hiện hành để đưa vào cơ sở dữ liệu của Bộ. Sau này nếu có thay đổi chỉ cần cập nhật trong cơ sở dữ liệu đó.

Quy định này không sửa đổi, nhưng theo ông Nguyễn Khắc Định, một số đại biểu đề nghị cũng phải có quy định trong luật để tiến tới thu hẹp phạm vi giao dịch bắt buộc công chứng và mở ra hướng công chứng tự nguyện.

Ông cho rằng một xã hội phát triển nên khuyến khích tự nguyện, còn bắt buộc phải rất hạn chế và khi bắt buộc thủ tục cũng phải thay đổi. Ông dẫn chứng với bất động sản thì hợp đồng bắt buộc phải công chứng, có chữ ký của vợ, chồng và con cái trên 18 tuổi.

Nhưng mua một chiếc xe máy cũ giá 5-7 triệu đồng, thậm chí 3-4 triệu đồng, người ta rất muốn được sang tên đổi chủ.

"Đi làm thủ tục sang tên đổi chủ lại bị hỏi hợp đồng đâu, mà hợp đồng phải công chứng, công chứng phải có vợ, chồng cùng ký tên.

Đăng ký xe máy mà cũng bắt cả vợ, cả chồng phải ký vào, trong khi đăng ký xe máy tên có một người thôi, vậy có cần phải công chứng không?", Phó chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề.

Ông gợi mở với vấn đề này, chỉ cần bên mua và bên bán ra cơ quan công an kê khai về việc mua bán xe, công an cấp cho họ đăng ký mới, không cần phải công chứng, trừ trường hợp ô tô có giá trị lớn liên quan đến thuế.

"Cái này bỏ được thì tốt. Nếu cần công chứng, tên ai người đó công chứng", ông nêu quan điểm.

Ông cũng đề nghị luật sửa đổi lần này nên có quy định theo hướng giảm dần mức độ bắt buộc công chứng, thủ tục công chứng cũng phải đơn giản, rõ ràng, rành mạch, thuận lợi.

Cùng với đó, khi có hệ thống cơ sở dữ liệu cần theo hướng "công chứng ở đâu cũng được", không nhất thiết phải theo địa giới hành chính, giống như người bệnh bị bệnh ở đâu, chữa ở đó, không thể bắt về quê chữa bệnh.

"Việc này giống thông tuyến bảo hiểm y tế. Luật Bảo hiểm y tế vừa rồi quy định về thông tuyến. Công chứng cũng thế, có cơ sở dữ liệu rồi công chứng ở đâu cũng được, sao cứ phải theo địa giới?", ông Định nói.

Theo ông, cần nghiên cứu, sửa được ngay thì tốt, nếu không có lộ trình, giao Chính phủ quy định và nên mạnh dạn làm.

Ông kể lại câu chuyện khi quy định thông tuyến bảo hiểm y tế, các đại biểu Quốc hội là cán bộ ngành y tế lâu năm băn khoăn sợ thông tuyến như vậy người dân "chạy" hết lên tuyến trên, bỏ tuyến dưới, dẫn đến vỡ hệ thống y tế cơ sở.

Khi đó, ông khẳng định "hệ thống y tế cơ sở không thể vỡ" mà làm như vậy tạo ra áp lực buộc y tế cơ sở phải nâng cao trình độ. Và thực tế gần 2 năm thực hiện đã chứng minh y tế cơ sở đã tốt lên. Vì vậy ông nhấn mạnh phải mạnh dạn thay đổi tư duy.

Tác giả: Thành Chung

Nguồn tin: Báo Tuổi trẻ