Kỷ vật cũ và hành trình đi tìm em

Tại điểm thu nhận mẫu ADN ở phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An, rất đông thân nhân các liệt sĩ lặng lẽ chờ đến lượt lấy mẫu. Trên tay họ là những tập hồ sơ cũ, những tờ giấy báo tử đã ngả màu theo năm tháng cùng niềm hy vọng được gìn giữ suốt hàng chục năm.

Đó là cuộc chạy đua với thời gian của những người đã đi đến bên kia sườn dốc cuộc đời. Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận và lưu giữ tại Ngân hàng gen quốc gia hôm nay đồng nghĩa với việc có thêm một cơ hội để những phần mộ còn mang dòng chữ "chưa xác định thông tin" tại các nghĩa trang được trả lại tên, để những người mẹ, người chị, người con đã mòn mỏi chờ đợi suốt cả cuộc đời có thêm hy vọng được đón người thân trở về.

Nghệ An thần tốc thu nhận hơn 21.000 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Ở tuổi 87, bà Phạm Thị Vĩ, trú tại phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An, vẫn nhờ con cháu đưa đến điểm thu nhận sinh phẩm ADN với hy vọng tìm được thông tin về người em trai - liệt sĩ Phạm Văn Xuân.

Trên bàn thờ gia tiên, ở vị trí trang trọng nhất trong ngôi nhà, bà Vĩ vẫn nâng niu gìn giữ một chiếc hộp gỗ cũ. Mặt gỗ đã nhẵn bóng theo năm tháng vì được lau chùi, gìn giữ suốt hàng chục năm. Đó là kỷ vật duy nhất lưu giữ những gì còn lại về người em trai ruột thịt. Bên trong chiếc hộp là bức ảnh chân dung người chiến sĩ tuổi đôi mươi đã ngả màu theo thời gian và tờ giấy báo tử được gấp cẩn thận, nay đã sờn rách ở các góc.

Theo lời bà Vĩ, năm 1970, chàng trai Phạm Văn Xuân nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, gác lại việc học để lên đường nhập ngũ. Ba năm mòn mỏi ngóng đợi, gia đình không nhận được một lá thư nào. Rồi một ngày, giấy báo tử được gửi về, báo tin liệt sĩ Phạm Văn Xuân đã hy sinh khi làm nhiệm vụ chiến đấu tại chiến trường miền Nam.

Bà Phạm Thị Vĩ hy vọng qua lấy mẫu sinh học ADN sẽ giúp bà tìm thấy phần mộ em trai.

Tờ giấy báo tử không ghi địa danh cụ thể, không có tọa độ nơi an táng, cũng không kèm theo bất kỳ thông tin nào về phần mộ hay di vật. Từ đó, gia đình bà Vĩ bắt đầu hành trình tìm kiếm người thân kéo dài hơn nửa thế kỷ. Họ tìm gặp những đồng đội cũ từng cùng nhập ngũ, lặn lội đến nhiều vùng đất với hy vọng có thể lần theo dấu vết của người chiến sĩ năm xưa. Thế nhưng, năm tháng trôi qua, mọi thông tin về liệt sĩ Phạm Văn Xuân vẫn bặt vô âm tín.

Trước lúc qua đời, cha bà Vĩ vẫn đau đáu căn dặn các con: "Nếu còn điều kiện thì cố tìm em về..."

Lời dặn ấy trở thành tâm nguyện mà bà Vĩ luôn khắc ghi. Thay cha mẹ tiếp tục hành trình còn dang dở, bà cùng người thân bền bỉ đi tìm em trai suốt hơn 50 năm qua. Dấu chân của gia đình đã in trên nhiều miền đất nước, thậm chí sang cả Campuchia - nơi từng diễn ra những trận chiến ác liệt và được cho là có thể lưu giữ manh mối về nơi người em đã ngã xuống.

"Chỉ mong trước khi nhắm mắt được gọi đúng tên em..."

Ở cái tuổi xế chiều, khi quỹ thời gian của cuộc đời chẳng còn lại bao nhiêu, bà Vĩ hiểu rằng sức lực của mình đã cạn. Đôi chân không thể đi xa được nữa, người chị hy vọng qua lấy mẫu sinh phẩm ADN sẽ tìm thấy em trai.

"Tôi già rồi, chẳng còn sống được bao lâu nữa. Dù không thể đưa em về nằm lại nghĩa trang quê nhà, thì gia đình cũng chỉ mong biết chính xác ngôi mộ nào là của em. Để trước khi nhắm mắt, tôi có thể đến tận nơi, thắp cho em một nén hương và gọi đúng tên em trên bia mộ… Có như vậy, tôi mới nhẹ lòng xuống suối vàng gặp lại cha mẹ", bà Vĩ nghẹn giọng nói.

Câu chuyện của bà Vĩ không phải là nỗi đau duy nhất. Tại điểm lấy mẫu sinh học xã Diễn Châu, một người chị khác cũng đang run rẩy đặt nét bút đăng ký. Đó là bà Nguyễn Thị Tuấn, 82 tuổi, trú tại xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An – chị gái của liệt sĩ Nguyễn Hữu Ngạn, người chiến sĩ đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc. Mặc dù, sức khoẻ yếu nhưng cụ vẫn nhờ con cháu dẫn đến điểm lấy mẫu sinh học. Bà đã nhiều lần đưa tay lau nước mắt khi nhắc đến người em trai.

Bà Tuấn rơi nước mắt khi nhắc đến em trai mình.

Đã hơn nửa thế kỷ kể từ ngày gia đình nhận giấy báo tử, ký ức về người em vẫn còn vẹn nguyên trong lòng người chị già. Người lính Nguyễn Hữu Ngạn lên đường nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ rồi anh dũng hy sinh chỉ sau một năm chiến đấu.

Bà Tuấn nghẹn ngào: "Di nguyện lớn nhất của cha mẹ tôi trước khi qua đời là tìm được phần mộ của em Ngạn để đưa em về với gia đình. Nhưng thông tin về đơn vị, nơi hy sinh của em đều đã thất lạc. Gia đình đã đi tìm ở rất nhiều nơi nhưng vẫn không có kết quả. Được lực lượng chức năng hướng dẫn đăng ký lấy mẫu ADN, tôi thấy như có thêm một tia hy vọng. Chỉ mong còn đủ sức khỏe để chờ đến ngày em trai được trở về với quê hương, với gia đình".

Những người chị như bà Vĩ, bà Tuấn - đều đã đi đến chặng cuối của cuộc đời. Nửa thế kỷ qua, họ sống bằng niềm tin và những chuyến đi vô định. Giờ đây, khi đôi chân không còn đủ sức lặn lội qua những cánh rừng, những nghĩa trang xa xôi, thì giờ đây những mẫu sinh học ở Ngân hàng gen quốc gia chính hy vọng để họ tìm thấy người em ruột thịt của mình.

Chiến dịch thu nhận mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ tại Nghệ An được lực lượng chức năng triển khai thần tốc.

Chiến dịch thu nhận mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ tại Nghệ An được lực lượng chức năng triển khai bằng cả mệnh lệnh từ trái tim. Hiểu được sự già yếu của các mẹ, các dì, các chiến sĩ đã đến tận nhà, đỡ từng bước chân, dìu từng cụ già lên xe đưa đi lấy mẫu. Những mẫu sinh học người thân hôm nay sẽ được mã hóa, gửi vào ngân hàng dữ liệu để tìm kiếm sự trùng khớp với hài cốt các anh.

(Còn nữa)

Tác giả: Hà Thị Hằng

Nguồn tin: nguoiduatin.vn