Các đồng chí: Hoàng Nghĩa Hiếu – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Dương Đình Chỉnh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh; Nguyễn Như Khôi – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh cùng điều hành Kỳ họp.

Kỳ họp có sự tham dự của đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy; các đại biểu HĐND tỉnh; Lãnh đạo các Sở, ngành, đại diện thường trực HĐND các phường, xã.

Quang cảnh kỳ họp

Đại biểu tham dự phiên chất vấn

Hành động quyết liệt và cam kết từ người đứng đầu

Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang đăng đàn trả lời chất vấn

Báo cáo tại phiên chất vấn, Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang cho biết sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và sắp xếp các đơn vị hành chính, diện mạo địa phương đã có những thay đổi mang tính căn bản từ địa giới, quy mô dân số đến không gian phát triển và vị trí trung tâm hành chính. Trong khi đó, phần lớn các quy hoạch hiện hành lại được lập theo mô hình cũ. Chính vì vậy, tỉnh đã xác định việc hoàn thiện hệ thống quy hoạch là một nhiệm vụ trọng tâm và cực kỳ cấp bách trong giai đoạn 2026–2027.

Theo kế hoạch, toàn tỉnh phải tổ chức lập đồng loạt 127 đồ án quy hoạch, bao gồm: 06 quy hoạch chung đô thị; 13 quy hoạch phân khu; 108 quy hoạch chung xã. Đây là một khối lượng công việc rất lớn phải triển khai trong thời gian ngắn trong khi gặp rất nhiều khó khăn khi bộ máy cấp xã vừa được sắp xếp lại, cán bộ chuyên môn còn thiếu, hệ thống pháp luật có nhiều thay đổi, năng lực của các đơn vị tư vấn chưa đồng đều và nguồn kinh phí vẫn còn hạn chế… Trước bối cảnh đó, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã chủ động nhận diện khó khăn và chỉ đạo quyết liệt. Nhiều văn bản chỉ đạo quan đã được ban hành sát sao nhằm dồn lực đẩy nhanh tiến độ.

Tính đến ngày 10/7/2026, toàn tỉnh có 05/06 đô thị đã trình phê duyệt nhiệm vụ, các quy hoạch phân khu đang được tích cực triển khai. Đối với cấp xã, có 03/108 xã hoàn thành quy hoạch chung; phần lớn đã phê duyệt nhiệm vụ và đang lập đồ án; 100% xã đã lựa chọn được đơn vị tư vấn. Dự kiến khoảng 89% đồ án có khả năng hoàn thành đúng tiến độ đề ra. Tuy nhiên, vẫn còn hơn 11% đồ án có nguy cơ chậm tiến độ

Mặc dù việc lập quy hoạch đã được triển khai đồng loạt rộng khắp, không có địa phương nào đứng ngoài cuộc, song Giám đốc Sở Xây dựng thẳng thắn thừa nhận số lượng đồ án hoàn thành thực tế còn thấp, áp lực công việc từ nay đến cuối năm 2026 là rất lớn và nguy cơ chậm trễ tại một số nơi vẫn hiện hữu nếu không có giải pháp đủ mạnh.

Giám đốc Sở Xây dựng đã chỉ ra 5 nhóm nguyên nhân khách quan dẫn đến những khó khăn hiện tại; đồng thời nhấn mạnh, trong thời gian tới không thể tiếp tục chỉ dừng lại ở việc đôn đốc chung, mà phải kiểm soát cụ thể đến từng đồ án, từng địa phương, từng vướng mắc và từng mốc thời gian.

Để đảm bảo hoàn thành kế hoạch, Sở Xây dựng đã đề ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm thời gian tới. Đó là, thiết lập cơ chế theo dõi sát sao tiến độ từng đồ án theo tuần, có phương án xử lý riêng biệt cho nhóm có nguy cơ chậm trễ. Tập trung tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn về kinh phí, dữ liệu, thủ tục; yêu cầu các sở, ngành chủ động cung cấp thông tin chuyên ngành (giao thông, công nghiệp, y tế, giáo dục...). Cùng với đó, nâng cao vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương và người đứng đầu. Sẽ xem xét, báo cáo rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân nếu để xảy ra chậm trễ do nguyên nhân chủ quan. Thắt chặt kiểm soát năng lực, trách nhiệm đối với các đơn vị tư vấn thiết kế; phát huy tối đa vai trò chủ đạo của Sở Xây dựng trong việc trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương, kịp thời tháo gỡ vướng mắc hoặc báo cáo UBND tỉnh xử lý các nội dung vượt thẩm quyền.

Trước HĐND tỉnh, cử tri và Nhân dân, lãnh đạo Sở Xây dựng đã thẳng thắn nhận trách nhiệm trước UBND tỉnh trong công tác theo dõi, đôn đốc và tham mưu tháo gỡ khó khăn. Đồng thời, cam kết bám sát từng đồ án, đồng hành cùng các địa phương tháo gỡ mọi rào cản.

Có hay không chất lượng đồ án quy hoạch chưa cao, thiếu tầm nhìn dài hạn?

Chất vấn ông Giám đốc Sở Xây dựng, đại biểu Nguyễn Kỳ Thanh – Ban Kinh tế, Ngân sách, HĐND tỉnh đề nghị cho biết tiến độ tổ chức lập các cấp độ quy hoạch trên địa bàn tỉnh từ khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đến nay? Đồng thời đề nghị ông Giám đốc Sở đánh giá như thế nào khi có ý kiến cho rằng chất lượng một số đồ án quy hoạch chưa cao, thiếu tầm nhìn dài hạn, dẫn đến phải điều chỉnh nhiều lần; tính kết nối hạ tầng kỹ thuật và không gian phát triển kinh tế giữa các vùng chưa đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển.

Đại biểu Nguyễn Kỳ Thanh – Ban Kinh tế, Ngân sách, HĐND tỉnh nêu câu hỏi

Trả lời câu hỏi này, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, Tỉnh ủy, UBND tỉnh xác định công tác lập quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch chi tiết và công điện chỉ đạo quyết liệt, đến nay tiến độ thực hiện cơ bản bám sát kế hoạch đề ra. Theo đó, tỉnh phấn đấu hoàn thành quy hoạch đô thị, quy hoạch phân khu và quy hoạch chung của 44 xã trong năm 2026; các xã còn lại hoàn thành trong quý I/2027. Giám đốc Sở Xây dựng cho biết quá trình triển khai vẫn gặp nhiều khó khăn như yêu cầu tiến độ gấp, hệ thống pháp luật thay đổi, năng lực đội ngũ cán bộ chuyên môn ở một số địa phương còn hạn chế, trong khi cấp xã được giao nhiều thẩm quyền và trách nhiệm trong lập, trình, phê duyệt quy hoạch. Trước thực tế này, Sở Xây dựng đã phân loại các địa phương theo tiến độ, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ theo phương châm "cầm tay chỉ việc" đối với những đơn vị còn chậm, quyết tâm hoàn thành đúng lộ trình đã cam kết.

Về ý kiến cho rằng một số đồ án quy hoạch còn thiếu tầm nhìn dài hạn, phải điều chỉnh nhiều lần và tính kết nối hạ tầng chưa đồng bộ, Giám đốc Sở Xây dựng cho rằng quy trình lập quy hoạch hiện được thực hiện chặt chẽ, từ khâu xây dựng nhiệm vụ đến lấy ý kiến các Sở, ngành và thẩm định đồ án, nên chất lượng quy hoạch tại thời điểm phê duyệt cơ bản đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, lãnh đạo Sở cũng nhìn nhận, quy hoạch là công cụ phục vụ từng giai đoạn phát triển. Khi bối cảnh kinh tế - xã hội, yêu cầu phát triển hoặc định hướng mới thay đổi, việc điều chỉnh, cập nhật quy hoạch là cần thiết và diễn ra thường xuyên. Đồng thời thẳng thắn cho rằng hiện nay chưa thể có những quy hoạch bảo đảm tính ổn định trong hàng chục năm, song các đồ án vẫn đáp ứng yêu cầu phát triển của từng giai đoạn.

Đối với băn khoăn của đại biểu Chu Anh Tuấn – Bí thư Đảng ủy phường Thái Hòa về các quy hoạch cấp xã đã được phê duyệt trước khi quy hoạch tỉnh được phê duyệt chính thức, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, hiện có một số xã đã được phê duyệt quy hoạch. Tuy nhiên, quá trình lập các quy hoạch này được thực hiện song song với quá trình xây dựng quy hoạch tỉnh, trên cơ sở các dự thảo và phương án quy hoạch của tỉnh trước khi trình phê duyệt. Vì vậy, các quy hoạch đã phê duyệt không bị ảnh hưởng.

Liên quan đến khả năng điều chỉnh địa giới hành chính hoặc sáp nhập các xã chưa đủ tiêu chuẩn, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, đến nay, Trung ương chưa ban hành quy định hay hướng dẫn cụ thể về nội dung này. Do đó, quan điểm của Sở là tiếp tục chỉ đạo các địa phương triển khai lập quy hoạch theo đúng kế hoạch của UBND tỉnh bảo đảm tiến độ. Trường hợp có thay đổi trong thời gian tới, việc thực hiện sẽ được điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đồng thời sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn lực.

Ngành điện không có quy hoạch treo?

Đại biểu Nguyễn Thị Tú Hương - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Nghĩa Đồng nêu câu hỏi

Đại biểu Nguyễn Thị Tú Hương – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Nghĩa Đồng phản ánh hiện nay, tình trạng các quy hoạch chuyên ngành như nhà máy điện, hệ thống lưới truyền tải điện, công trình thủy lợi, cấp nước liên vùng được phê duyệt đã lâu nhưng chưa triển khai đang làm bó hẹp không gian phát triển của các xã, phường. Đại biểu đề nghị ông Giám đốc Sở Xây dựng cho biết Sở đã phối hợp với Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường như thế nào để cung cấp số liệu, hướng dẫn các xã cập nhật chính xác ranh giới hành lang an toàn vào đồ án quy hoạch chung, tránh việc chồng lấn hoặc quy hoạch nhầm vào đất dự phòng phát triển?

Trả lời nội dung liên quan đến lĩnh vực quản lý, Giám đốc Sở Công thương Phạm Văn Hóa khẳng định quy hoạch điện, đặc biệt là quy hoạch lưới điện, không có tình trạng "quy hoạch treo".

Giám đốc Sở Công thương Phạm Văn Hóa trả lời

Ông Hóa cho biết, trong Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh có hai nhóm quy hoạch gồm quy hoạch nguồn điện và quy hoạch lưới điện. Đối với quy hoạch lưới điện, khi đưa vào quy hoạch mới chỉ xác định danh mục công trình, chưa xác định vị trí, tọa độ cụ thể. Việc xác định tuyến, tọa độ chỉ được thực hiện sau khi dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư và triển khai theo quy trình lấy ý kiến từ cấp xã, cấp tỉnh trước khi UBND tỉnh phê duyệt, công bố để địa phương quản lý. Vì vậy, không phát sinh tình trạng quy hoạch treo đối với các công trình lưới điện và trạm điện. Đối với các dự án nguồn điện, việc khảo sát, lựa chọn địa điểm được thực hiện kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn lập quy hoạch, có sự tham gia của nhà đầu tư và lấy ý kiến các địa phương, Sở, ngành liên quan nhằm tránh chồng lấn với các quy hoạch về quốc phòng, an ninh, văn hóa, đô thị và các quy hoạch khác. Thực tế cho thấy các dự án nguồn điện không ảnh hưởng lớn đến quy hoạch phát triển của địa phương và không phát sinh các dự án kéo dài trở thành quy hoạch treo.

Giám đốc Sở Công Thương đề nghị các địa phương khi lập quy hoạch cần cập nhật đầy đủ vị trí, tọa độ và hành lang bảo vệ các công trình điện hiện hữu để bảo đảm đồng bộ với các quy hoạch khác. Đối với các công trình lưới điện đã được đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch và Luật Điện lực, hồ sơ thỏa thuận tuyến đã được công bố đến các địa phương. Trường hợp hồ sơ chưa được lưu trữ đầy đủ, các xã có thể phối hợp với đơn vị quản lý vận hành điện để được cung cấp thông tin phục vụ công tác quy hoạch.

Riêng đối với các công trình truyền tải điện từ cấp điện áp 220 kV trở lên, do dữ liệu thuộc danh mục bảo vệ an ninh quốc gia nên việc cung cấp thông tin được thực hiện theo quy định. Khi địa phương có văn bản đề nghị và giấy giới thiệu hợp lệ, đơn vị truyền tải điện sẽ cung cấp các thông tin, tọa độ cần thiết để phục vụ công tác lập quy hoạch.

Trước ý kiến phản ánh quy hoạch chuyên ngành đang làm hạn chế không gian phát triển, Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang đề nghị các địa phương tranh thủ đợt lập quy hoạch lần này để rà soát toàn diện các quy hoạch đã được phê duyệt. Những quy hoạch không còn phù hợp hoặc đã "treo" nhiều năm, không còn khả năng triển khai cần được đề xuất loại bỏ khỏi đồ án quy hoạch. Các xã cần phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành trong quá trình rà soát, cập nhật và xử lý các nội dung này. Theo phân công của tỉnh, các sở, ngành chịu trách nhiệm hướng dẫn đầy đủ việc cập nhật quy hoạch chuyên ngành vào quy hoạch xã, góp phần từng bước giảm tình trạng quy hoạch treo, nâng cao tính khả thi của các đồ án quy hoạch trong thời gian tới.

Khó trong việc xác định khu vực trung tâm cho xã mới sau sáp nhập, quan ngại chất lượng tư vấn lập quy hoạch

Trả lời ý kiến đại biểu về việc khó xác định trung tâm các xã sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhất là đối với các xã miền núi, Giám đốc Sở Xây dựng thừa nhận thực trạng này và cho biết nguyên nhân chủ yếu do dân cư phân bố thưa, khoảng cách giữa các khu vực xa, việc lựa chọn vị trí trung tâm bảo đảm phù hợp và tạo được sự đồng thuận trong Nhân dân là nhiệm vụ rất phức tạp đối với chính quyền địa phương.

Để thống nhất cách triển khai, Sở Xây dựng đã hướng dẫn các địa phương thực hiện the 04 nguyên tắc: Rà soát, đánh giá toàn diện về điều kiện địa lý, quy mô dân số, hạ tầng kết nối và khả năng phát triển; ưu tiên tận dụng các trung tâm hiện hữu khi đáp ứng yêu cầu về hạ tầng; tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân trước khi quyết định; đồng thời bảo đảm phù hợp với quy hoạch tỉnh, định hướng phát triển và chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính.

Giám đốc Sở Xây dựng cũng cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là tạo sự đồng thuận của người dân. Sau khi các địa phương đã đánh giá đầy đủ các tiêu chí, thống nhất lựa chọn vị trí trung tâm, cần huy động cả hệ thống chính trị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ cơ sở, căn cứ của việc lựa chọn.Việc đạt được sự đồng thuận tuyệt đối là rất khó, song cần bảo đảm quá trình thực hiện khách quan, đúng nguyên tắc và đúng quy định.

Đại biểu Hoàng Lân – Phó Trưởng Ban Kinh tế, Ngân sách, HĐND tỉnh đặt câu hỏi về công tác tư vấn lập quy hoạch cấp xã

Trả lời ý kiến của đại biểu về chất lượng tư vấn lập quy hoạch, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết đây là vấn đề rất đáng quan ngại, đặc biệt tại các xã miền núi như Tương Dương, Kỳ Sơn, nơi việc lựa chọn đơn vị tư vấn gặp nhiều khó khăn do giá trị hợp đồng thấp, không đủ hấp dẫn các đơn vị có năng lực. Trước thực tế này, Sở Xây dựng đã chủ động kết nối, vận động các đơn vị tư vấn tham gia, đồng thời yêu cầu các đơn vị quy hoạch nâng cao trách nhiệm, nhận nhiệm vụ hỗ trợ những địa phương chưa lựa chọn được tư vấn nhằm bảo đảm tiến độ lập quy hoạch.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, trong bối cảnh tiến độ rất gấp, việc tìm được đơn vị tư vấn có năng lực và chất lượng vẫn là yêu cầu ưu tiên hàng đầu. Các địa phương cần thực hiện lựa chọn đơn vị tư vấn trên cơ sở đánh giá năng lực theo đúng quy định. Bên cạnh đó, Sở Xây dựng và các Sở, ngành sẽ tăng cường trách nhiệm trong hướng dẫn, rà soát đề cương, thẩm định và kiểm soát chất lượng đồ án, đồng thời thường xuyên đôn đốc các đơn vị tư vấn để bảo đảm tiến độ và nâng cao chất lượng quy hoạch.

Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nguyễn Xuân Đức trao đổi về việc thực hiện quy hoạch mở rộng Khu kinh tế Đông Nam

Lãnh đạo UBND xã Châu Bình báo cáo về thực trạng cán bộ thực hiện công tác lập quy hoạch của địa phương

Trong phiên chất vấn sáng nay, lãnh đạo các Sở, ngành liên quan đã trao đổi các nội dung liên quan về việc bố trí nguồn nhân lực làm công tác quy hoạch ở cấp xã; thực hiện quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục, nhất là việc mở rộng khuôn viên trường học; quy hoạch mở rộng khu kinh tế Đông Nam; quy hoạch bảo tồn các di tích lịch sử văn hóa với quy hoạch phát triển du lịch. Lãnh đạo các địa phương cũng chia sẻ về việc thực hiện phân cấp, phân quyền trong thực hiện phê duyệt quy hoạch; giải quyết việc chồng lấn giữa quy hoạch chung và quy hoạch chuyên ngành...

Đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch xã, phường, bảo đảm đồng bộ và khả thi

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh kết luận phiên chất vấn

Kết luận phiên chất vấn, thay mặt Chủ tọa kỳ họp, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh ghi nhận những nỗ lực của UBND tỉnh, các Sở, ngành và địa phương trong triển khai lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch đô thị, nông thôn theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời đánh giá cao việc ban hành kịp thời các kế hoạch, văn bản phân cấp, hướng dẫn chuyên môn và bố trí nguồn lực cho công tác quy hoạch.

Bên cạnh kết quả đạt được, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh chỉ rõ công tác lập quy hoạch đang còn nhiều tồn tại như: Tiến độ lập quy hoạch ở một số địa phương còn chậm; thiếu sự đồng bộ giữa các quy hoạch; nguồn lực và kinh phí còn hạn chế; khó khăn trong xác định trung tâm hành chính sau sáp nhập đơn vị hành chính; việc ứng dụng chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch chưa đáp ứng yêu cầu...

HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh tập trung chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm, trong đó nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; rà soát, hoàn thiện các quy định và bảo đảm thống nhất với Quy hoạch tỉnh; ưu tiên bố trí nguồn lực cho công tác lập quy hoạch; tăng cường hướng dẫn chuyên môn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; công khai dữ liệu quy hoạch để người dân, doanh nghiệp thuận lợi tra cứu, giám sát; đồng thời chỉ đạo các xã, phường đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch, lấy ý kiến rộng rãi của nhân dân, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp chậm tiến độ hoặc để xảy ra sai sót.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh nhấn mạnh quan điểm quy hoạch phải đi trước một bước, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh, các Sở, ngành và địa phương khẩn trương cụ thể hóa các cam kết tại phiên chất vấn theo hướng rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, bảo đảm hệ thống quy hoạch đồng bộ, khả thi và có tầm nhìn dài hạn. HĐND tỉnh sẽ tiếp tục giám sát việc thực hiện, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và Nhân dân.

Tác giả: Phan Quỳnh

Nguồn tin: nghean.gov.vn