Một góc trung tâm tỉnh Nghệ An. (Ảnh: Phạm Tâm)

Động lực từ công nghiệp và sức hút FDI

Trong 6 tháng đầu năm 2026, thu hút đầu tư tiếp tục là điểm sáng nổi bật trong bức tranh kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An. Bất chấp những biến động của kinh tế thế giới, địa phương vẫn ghi nhận dòng vốn đầu tư tăng mạnh với nhiều dự án quy mô lớn.

Theo UBND tỉnh Nghệ An, tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 6 tháng đầu năm 2026 ước tăng 9,65%. Đây là mức tăng cao nhất kể từ năm 2012 đến nay, đưa địa phương xếp thứ 12/34 tỉnh, thành trên cả nước và đứng thứ 2 khu vực Bắc Trung Bộ.

Động lực chính cho tăng trưởng đến từ sự phục hồi của khu vực công nghiệp - xây dựng với mức tăng 14,32%; riêng ngành công nghiệp tăng 18,2%. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 23,01%; trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng hơn 25%. Những số liệu này cho thấy các dự án đầu tư mới đi vào hoạt động và phát huy hiệu quả thực tế.

Cùng với đà phục hồi sản xuất, kết quả thu hút đầu tư của Nghệ An ghi nhận những bước tiến lớn. Tính đến cuối tháng 6, tỉnh chấp thuận chủ trương và cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 27 dự án với tổng vốn 64.658 tỷ đồng.

Đồng thời, có 83 lượt dự án điều chỉnh, trong đó 26 dự án tăng vốn với 9.781 tỷ đồng. Tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm đạt 74.440 tỷ đồng, gấp 4,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 1 "cứ điểm" thu hút dòng vốn FDI tỷ đô của tỉnh Nghệ An.

Đáng chú ý, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 2,32 tỷ USD, đưa Nghệ An vươn lên vị trí thứ 3 cả nước về thu hút FDI nửa đầu năm. Điểm nhấn lớn nhất là dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có tổng mức đầu tư gần 2,2 tỷ USD đã được chấp thuận chủ trương và khởi công.

Bên cạnh đó, các tập đoàn lớn như Sun Group và AEON (Nhật Bản) đang tích cực khảo sát, mở ra triển vọng cho các dự án quy mô lớn về đô thị, thương mại và dịch vụ.

Sự khởi sắc của môi trường đầu tư cũng được thể hiện qua hoạt động phát triển doanh nghiệp. Toàn tỉnh có 2.834 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 3,58% so với cùng kỳ) và 686 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng hơn 33%).

Tháo gỡ nút thắt mặt bằng, đẩy nhanh giải ngân vốn

Bên cạnh những kết quả tích cực, chính quyền tỉnh Nghệ An cũng nhìn nhận rõ những hạn chế cần khắc phục để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10,5 - 11,5% trong năm 2026.

Thách thức lớn nhất hiện nay là tiến độ giải ngân đầu tư công và công tác giải phóng mặt bằng. Tính đến cuối tháng 6, toàn tỉnh giải ngân gần 4.528 tỷ đồng vốn đầu tư công, chỉ đạt 27,71% kế hoạch. Dù có 90 đơn vị đạt tỷ lệ cao hơn mức bình quân chung, nhưng sự chậm trễ ở một số dự án trọng điểm đang làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.

Theo Sở NN&MT Nghệ An, đối với dự án đầu tư công, toàn tỉnh hiện có 30 dự án đang vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng. Các dự án này có tổng mức đầu tư hơn 37.562 tỷ đồng, làm ảnh hưởng đến hơn 5.691 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026.

Đối với các dự án ngoài ngân sách, dù hoàn thành giải phóng mặt bằng 411 dự án (đạt 76,6%; bàn giao 27,6 triệu m2 đất), toàn tỉnh vẫn còn 125 dự án đang vướng mắc. Trong số này, có tới 110 dự án chậm tiến độ so với cam kết, khiến 23,7 triệu m2 đất chưa thể bàn giao cho nhà đầu tư.

Đại lộ Vinh - Cửa Lò kết nối khu vực trung tâm tỉnh Nghệ An với biển Cửa Lò.

Tại hội nghị chuyên đề về đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng mới đây, ông Nguyễn Khắc Thận, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An nhấn mạnh, giải phóng mặt bằng không chỉ là một quy trình thủ tục mà là nhiệm vụ quan trọng nhằm giải phóng nguồn lực, tạo điều kiện thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng.

Vì vậy, ông Nguyễn Khắc Thận yêu cầu các ngành, đặc biệt là các địa phương phải xác định rõ trách nhiệm trong công tác giải phóng mặt bằng. Các địa phương không được thoái thác, né tránh hay chờ đợi, mà phải chủ động thực hiện với tinh thần quyết liệt nhất.

Bí thư Tỉnh ủy tin tưởng, khi tháo gỡ được nút thắt này, đẩy nhanh được tiến độ giải phóng mặt bằng của các dự án thì sẽ thúc đẩy tăng trưởng cho tỉnh.

Bước vào chặng nước rút 6 tháng cuối năm, cùng với việc quyết liệt tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, Nghệ An cũng đang ráo riết nâng cấp môi trường đầu tư kinh doanh. Các nỗ lực cải thiện năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), cải cách hành chính đang được thực hiện thực chất hơn, gắn chặt với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hạ tầng số minh bạch.

Cột mốc tăng trưởng kinh tế 2 con số không chỉ là một mục tiêu phấn đấu của tỉnh Nghệ An, mà đang dần hiện thực hóa, củng cố vững chắc vị thế đầu tàu kinh tế năng động bậc nhất khu vực miền Trung.

Tác giả: Phạm Tâm

Nguồn tin: giaoducthoidai.vn