Gần 50 năm trước, khi cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam bước vào giai đoạn ác liệt, hai chàng trai trẻ Nguyễn Hữu Tư (sinh năm 1957) và Nguyễn Hữu Năm (sinh năm 1958), cùng quê xã Đông Lộc, tỉnh Nghệ An, đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ.

Hai anh em liệt sĩ trở về trong vòng tay quê hương.

Là anh em họ, lớn lên trong hai ngôi nhà chỉ cách nhau vài bước chân, họ tiếp tục sát cánh khi khoác lên mình màu áo lính. Cả hai được biên chế vào Đại đội 9, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320, Quân đoàn 3. Ngày rời quê hương lên đường nhập ngũ, không ai nghĩ đó cũng là lần cuối gia đình được nhìn thấy hai chàng trai tuổi đôi mươi.

Liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư hi sinh tại Kà Tum (nay thuộc xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh), khi vừa tròn 20 tuổi.

Ông Nguyễn Hữu Hợi, em trai liệt sĩ Nguyễn Hữu Năm, xúc động: "Anh dặn tôi ở nhà phải ngoan, thay anh chăm sóc cha mẹ và chờ anh trở về. Khi ấy ai cũng tin chiến tranh rồi sẽ kết thúc, anh sẽ về. Không ngờ đó lại là lời dặn cuối cùng...", ông Hợi nghẹn ngào nhớ lại.

Chiến trường biên giới Tây Nam những năm 1977-1978 vô cùng khốc liệt. Hai người lính trẻ cùng chiến đấu trong các trận bảo vệ biên giới và làm nhiệm vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng.

Chiến sĩ Nguyễn Hữu Năm hi sinh trong trận phản công quân Pol Pot tại khu vực Xa Mát (nay thuộc xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh).

Chiến tranh khốc liệt, tháng 3/1978, trong trận phản công quân Pol Pot tại khu vực Xa Mát (nay thuộc xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh), chiến sĩ Nguyễn Hữu Năm anh dũng hy sinh. Tin báo tử gửi về quê khiến cả gia đình chìm trong đau thương.

Sự hy sinh của người em họ càng thôi thúc chiến sĩ Nguyễn Hữu Tư tiếp tục chiến đấu.

Ông Nguyễn Hữu Bình, em trai liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư, vẫn lưu giữ ký ức về lá thư cuối cùng của anh trai: "Anh viết đã bị thương đến lần thứ bảy nhưng chỉ là vết thương phần mềm. Anh bảo cuối tháng sẽ được ra Bắc an dưỡng. Cả nhà ai cũng mừng, chỉ mong anh sớm trở về. Nhưng rồi đó lại là lá thư cuối cùng...".

Ông Nguyễn Hữu Bình bên di ảnh em trai liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư.

Sau bốn tháng sau ngày Nguyễn Hữu Năm hy sinh, Nguyễn Hữu Tư cũng hi sinh tại Kà Tum (nay thuộc xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh), khi vừa tròn 20 tuổi.

Hai chiến sĩ trẻ cùng nhập ngũ, cùng chiến đấu và rồi cùng nằm lại nơi chiến trường biên giới.

Chiến tranh kết thúc nhưng với gia đình hai liệt sĩ, nỗi đau và sự day dứt chưa bao giờ nguôi. Điều khiến người thân đau đáu nhất là chưa một lần biết chính xác nơi các anh yên nghỉ.

Do chiến trường xa xôi, điều kiện kinh tế khó khăn và thông tin về phần mộ hạn chế, hành trình tìm kiếm kéo dài suốt nhiều thập kỷ.

Đến năm 2013, gia đình xác định được phần mộ liệt sĩ Nguyễn Hữu Năm đã được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 (Tây Ninh). Riêng phần mộ liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư vẫn bặt vô âm tín. Gia đình tiếp tục gửi đơn, liên hệ đồng đội cũ, lần theo từng manh mối với hy vọng mong manh.

Cuộc hội ngộ của hai anh em kéo dài gần 50 năm cuối cùng cũng khép lại bằng chuyến tàu chở theo thương nhớ trở về quê hương.

Điều kỳ diệu cuối cùng cũng đến, phần mộ liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư được xác định cũng đang an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82. Sau gần nửa thế kỷ, hai người lính năm xưa vẫn nằm cạnh nhau, như những ngày còn chung đơn vị, cùng chiến đấu nơi chiến trường.

Cuộc hội ngộ của hai anh em kéo dài gần 50 năm cuối cùng cũng khép lại bằng chuyến tàu chở theo thương nhớ trở về quê hương.

Ngày 22/7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82, lễ cất bốc và tiễn đưa hài cốt hai liệt sĩ được long trọng tổ chức trong trang nghiêm. Người thân lặng lẽ đứng trước hai phần mộ, vừa mừng vừa tủi. Sau 49 năm, các anh cuối cùng cũng được trở về đất mẹ.

Với sự hỗ trợ của Văn phòng Cơ quan đại diện phía Nam, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Tây Ninh cùng nhiều cơ quan, đơn vị, hài cốt hai liệt sĩ được đưa lên chuyến tàu Bắc – Nam trở về Nghệ An. Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam hỗ trợ vé tàu miễn phí, trong khi Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Tây Ninh hỗ trợ kinh phí vận chuyển.

Lễ truy điệu và an táng hài cốt hai liệt sĩ vào chiều ngày 25/7 tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc.

Ông Nguyễn Hữu Bình em trai liệt sĩ Nguyễn Hữu Tư xúc động chia sẻ: “Bao nhiêu năm mong mỏi mà cha mẹ tôi không kịp đợi ngày này. Hai cụ đã mất cả rồi. Những người còn sống hôm nay coi như đã hoàn thành tâm nguyện của gia đình. Chúng tôi biết ơn Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành và tất cả những người đã giúp đưa các anh trở về quê hương”.

Con tàu rời Tây Ninh hướng về xứ Nghệ không chỉ chở theo hai cỗ linh cữu, đó còn là hành trình mang theo gần nửa thế kỷ nhớ thương, chờ đợi và hy vọng của hai gia đình, đưa những người con đã hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc trở về nơi chôn nhau cắt rốn.

Tại quê hương, ông Nguyễn Đức Thọ, Chủ tịch UBND xã Đông Lộc cho biết: Đây không chỉ là sự tri ân đối với hai người con ưu tú của quê hương đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn là dịp để giáo dục truyền thống cách mạng, khơi dậy lòng biết ơn và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với những hy sinh to lớn của các Anh hùng liệt sĩ.

Lễ truy điệu và an táng hài cốt hai liệt sĩ diễn ra vào chiều ngày 25/7 tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc.

Tác giả: Trần Tú

Nguồn tin: congly.vn