Tại điểm cầu tỉnh Nghệ An, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành chủ trì; cùng dự có các thành viên Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia của tỉnh.

Quang cảnh tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành chủ trì tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Đến tháng 6/2026 đã có 23/34 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình cấp tỉnh

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn 03 Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025, các mục tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực trong giai đoạn 2026 -2035 được tổ chức lại trong một khuôn khổ thống nhất nhằm giảm chồng chéo về địa bàn, đối tượng, nội dung hỗ trợ, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các Bộ: Dân tộc và Tôn giáo, Tài chính cùng các Bộ, cơ quan có liên quan trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền 54 văn bản. Việc hoàn thành đầy đủ cơ chế chính sách này sớm hơn 01 tháng so với tiến độ được Chính phủ giao, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho các địa phương. Nhằm hệ thống hóa các quy định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã kịp thời ban hành Sổ tay hướng dẫn Chương trình, đồng thời tổ chức 08 lớp tập huấn kiến thức cho khoảng 12.000 cán bộ các cấp.

Ở cấp địa phương, các tỉnh, thành phố đã từng bước cụ thể hóa Chương trình, trong đó có 31/34 tỉnh, thành phố hoàn thành phân loại nhóm xã, 17/34 địa phương ban hành kế hoạch thực hiện, 09/34 địa phương ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách và 04/34 địa phương ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới.

Đến tháng 6/2026 đã có 23/34 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình cấp tỉnh. Đối với kế hoạch vốn, các cơ quan đã hoàn thành trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phân bổ, giao 70.000 tỷ đồng kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030, đồng thời đề xuất phương án phân bổ 9.000 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương năm 2026.

Liên quan đến kết quả giải ngân nguồn vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026, tính đến ngày 30/6/2026, tổng số vốn được Bộ Tài chính theo dõi là 17.671,75 tỷ đồng. Đối với vốn đầu tư công, lũy kế giải ngân đạt 2.714,03 tỷ đồng, tương đương 23,5% kế hoạch, trong đó ngân sách Trung ương giải ngân đạt 1.506,09 tỷ đồng. Cụ thể, Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giải ngân khoảng 987,88 tỷ đồng; Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giải ngân khoảng 214,57 tỷ đồng và Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giải ngân khoảng 303,64 tỷ đồng. Đối với kinh phí thường xuyên, lũy kế giải ngân đạt 1.827,32 tỷ đồng, đạt 15,2% dự toán, với số vốn ngân sách trung ương giải ngân là 1.699,01 tỷ đồng.

Trong phát triển sản phẩm OCOP, Hội đồng cấp Trung ương đã công nhận thêm 40 sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia, nâng tổng số sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia lên 166 sản phẩm, đưa tổng số sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên của cả nước đạt 21.028 sản phẩm với 10.657 chủ thể tham gia.

Về chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu, các đơn vị đang triển khai Hệ thống thông tin giám sát, đánh giá Chương trình kết nối đồng bộ với Hệ thống thông tin do Bộ Tài chính quản lý. Kết quả rà soát sơ bộ hiện trạng xây dựng nông thôn mới cho thấy cả nước có 22,66% xã nhóm 1, 33,59% xã nhóm 2, 43,17% xã nhóm 3 và các xã cơ bản đạt trung bình 2,77 tiêu chí trên một xã. Những nền tảng về thể chế, bộ máy và dữ liệu kỹ thuật được thiết lập đồng bộ trong 6 tháng đầu năm là cơ sở vững chắc để đưa toàn bộ Chương trình bước vào giai đoạn tổ chức thực hiện thực chất, hiệu quả trong thời gian tới.

Các đại biểu tham dự tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Tại tỉnh Nghệ An, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, UBND tỉnh đã giao các Sở, ngành chủ trì thực hiện các Chương trình MTQG chủ động, khẩn trương tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh kế hoạch và phân bổ các nguồn vốn giai đoạn 2021-2025 kéo dài sang năm 2026 bảo đảm triển khai thực hiện kịp thời, hiệu quả, phấn đấu hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.

Đến nay, tổng nguồn vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026 là: 2.273,42 tỷ đồng, đến 30/6/2026 đã giải ngân được là 312,57 tỷ đồng, đạt 12,84%. Trong đó, Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới: Vốn đầu tư phát triển đã giải ngân 3,19 tỷ đồng/66,13 tỷ đồng, đạt 4,82%; Vốn sự nghiệp đã giải ngân 5,577 tỷ đồng/37,24 tỷ đồng, đạt 15%. Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững: Vốn đầu tư phát triển đã giải ngân 25,26 tỷ đồng/176,57 tỷ đồng, đạt 14,31%; Vốn sự nghiệp đã giải ngân 38,17 tỷ đồng/147,01 tỷ đồng tổng dự toán được giao, đạt 25,97%. Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và MN: Vốn đầu tư phát triển đã giải ngân 86,33 tỷ đồng/532,06 tỷ đồng, đạt 16,23%; Vốn sự nghiệp đã giải ngân 154,037 tỷ đồng/1.123,93 tỷ đồng, đạt 13,71%.

Tuy nhiên, do ảnh hưởng của quá trình sắp xếp tổ chức lại theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nên quá trình thực hiện, giải ngân cũng như rà soát, xác định số kinh phí cần phải điều chỉnh gặp khó khăn, phải mất khá nhiều thời gian. Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trực tiếp thực hiện Chương trình còn hạn chế về năng lực, kinh nghiệm thực tiễn; nhiều cán bộ mới được phân công nhiệm vụ nên còn lúng túng trong quá trình tổ chức triển khai, tham mưu và xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh tại cơ sở. Một số dự án đầu tư gặp khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, dẫn đến chậm tiến độ…

Quyết tâm giải ngân 100% vốn Trung ương giao năm 2026, chống đầu tư dàn trải

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, đến thời điểm này các văn bản hướng dẫn và cẩm nang sổ tay hướng dẫn đã được ban hành đầy đủ; nguồn vốn đầu tư cho năm 2026 cũng sẽ được phân bổ cho các địa phương trong thời gian sớm nhất. Như vậy, toàn bộ phần việc của Trung ương về cơ bản đã hoàn thành, việc triển khai hiện tại thuộc về các địa phương.

Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh ngay từ bây giờ phải chủ động ban hành ngay các nguyên tắc, tiêu chí, cơ chế chính sách thuộc thẩm quyền để phân bổ nguồn vốn năm 2026. Thiết lập cơ chế điều hành theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho cấp xã, phường trực tiếp triển khai và chịu trách nhiệm. Tập trung đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm giải ngân đạt 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương giao. Trong quá trình thực hiện, các địa phương cần kịp thời báo cáo các vướng mắc phát sinh để Trung ương phối hợp tháo gỡ, quyết không để các nhiệm vụ bị chồng chéo hay đình trệ.

Phó Thủ tướng Chính phủ lưu ý, Trung ương sẽ giám sát chặt chẽ đầu ra, do đó các địa phương tập trung đầu tư vào các dự án trọng tâm, trọng điểm, tuyệt đối tránh tình trạng đầu tư dàn trải, gây lãng phí. Giải quyết dứt điểm nhu cầu thiết yếu, ưu tiên hàng đầu cho các nhu cầu phục vụ đời sống dân sinh trực tiếp như nước sạch, đất sản xuất, đất ở, y tế và giáo dục.

Chương trình sẽ ưu tiên tối đa cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo. Đối với các tỉnh còn lại đang có nguồn vốn lớn, cơ chế hướng đi mới sẽ tăng cường tối đa trách nhiệm của địa phương nhằm bảo đảm sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả. Quá trình sử dụng vốn phải được kiểm tra, giám sát định kỳ. Kết quả đầu ra, tiến độ thực hiện, tỷ lệ giải ngân và đặc biệt là mức độ cải thiện đời sống thực tế của người dân sẽ là thước đo chính, là căn cứ để Trung ương đánh giá và điều hành vốn cho các năm tiếp theo.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội xây dựng kế hoạch chi tiết để hướng dẫn các cấp cơ sở tham gia hiệu quả vào chương trình. Trọng tâm công tác là tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tích cực tham gia với tư cách là chủ thể của Chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển sinh kế bền vững. Tất cả các công việc tại địa phương đều phải tổ chức lấy ý kiến rộng rãi từ Nhân dân. Qua đó, kịp thời biểu dương, phát huy vai trò của các nhân tố tích cực, người có uy tín trong cộng đồng, đồng thời tăng cường giám sát và phản biện xã hội để xây dựng các khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc...

Tác giả: Kim Oanh

Nguồn tin: nghean.gov.vn