Gần bốn thập kỷ khai hoang, quản lý và sử dụng ổn định hàng chục héc-ta đất, thậm chí từng được cơ quan chức năng đưa vào diện dân đi xây dựng vùng kinh tế mới, hoàn thành nghĩa vụ tài chính để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thế nhưng, khi làm thủ tục cấp "sổ đỏ", gia đình bà Nguyễn Thị Thanh (SN 1969, trú phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An) lại bất ngờ được thông báo phần đất đang sử dụng đã được cấp giấy chứng nhận cho người khác từ nhiều năm trước.

Sự việc kéo dài nhiều năm khiến gia đình liên tục gửi đơn đến các cơ quan chức năng với mong muốn được làm rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Vợ chồng ông bà Trần Dung và Nguyễn Thị Thanh.

Khai hoang từ đầu những năm 1990

Theo bà Nguyễn Thị Thanh cho biết, khoảng thời gian từ năm 1990 đến năm 1993, thực hiện chủ trương khai hoang phát triển kinh tế của Nhà nước, vợ chồng bà Thanh và ông Trần Dung cùng gia đình chuyển đến khu vực Thầu Đâu - Cần Bòng, khi đó thuộc xã Quỳnh Vinh, huyện Quỳnh Lưu (nay là phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An), để khai hoang sản xuất.

Gia đình bà đã trực tiếp khai phá được hơn 7ha đất nông nghiệp, đầu tư trồng nhiều loại cây lâu năm và cây hàng năm như mía, xoài, vải cùng nhiều loại cây trồng khác... Trong suốt quá trình sử dụng, diện tích đất này được gia đình quản lý, canh tác liên tục, không xảy ra tranh chấp với các hộ dân xung quanh.

Vợ chồng ông bà Trần Dung dành trọn hơn nửa đời người khai hoang và canh tác trên thửa đất.

Đến ngày 15/10/2002, hưởng ứng chủ trương xây dựng vùng kinh tế mới, ông Trần Dung làm đơn xin tham gia dự án di dân. Nội dung đơn thể hiện cả hộ gia đình gồm 5 nhân khẩu, 2 lao động đủ điều kiện tham gia đợt 1 xây dựng vùng kinh tế mới.

Sau đó, ngày 28/10/2002, UBND huyện Quỳnh Lưu ban hành Quyết định số 734/2002/QĐ/UB điều động 30 hộ với 111 nhân khẩu, 62 lao động đến xây dựng vùng kinh tế mới Cần Bòng. Gia đình ông Trần Dung nằm trong danh sách được phê duyệt.

Đến ngày 5/12/2002, Chi cục Di dân định canh định cư và Vùng kinh tế mới tỉnh Nghệ An tiếp tục xác nhận 30 hộ đã hoàn thành việc di dân vào dự án, trong đó có hộ gia đình ông Trần Dung.

Cũng theo bà Thanh cho biết, sau khi hoàn thành việc di dân, gia đình tiếp tục quản lý và canh tác trên diện tích đất đã khai hoang, duy trì sản xuất ổn định trong nhiều năm.

Bất ngờ phát hiện đất đã được cấp cho người khác

Theo hồ sơ người dân cung cấp, năm 2010, ông Trần Dung lập hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 500, tờ bản đồ số 01.

Ngày 1/7/2010, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất huyện Quỳnh Lưu ban hành Phiếu chuyển thông tin địa chính để xác định nghĩa vụ tài chính.

Đến ngày 7/7/2010, Chi cục Thuế huyện Quỳnh Lưu ban hành thông báo nộp lệ phí trước bạ đối với tài sản của ông Trần Dung với số tiền hơn 4,8 triệu đồng.

Gia đình cho biết đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo thông báo. Nội dung này sau đó cũng được Chi cục Thuế khu vực Bắc Nghệ I xác nhận tại Công văn số 2778/CV-CCT ngày 31/7/2020, xác định ông Trần Dung đã nộp đủ số tiền theo giấy nộp vào ngân sách nhà nước từ ngày 27/7/2010.

Tuy nhiên, sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, gia đình không nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như không được thông báo lý do hồ sơ chưa được giải quyết.

Theo bà Thanh, đến năm 2020, khi phát sinh tranh chấp với ông Trần Khâm, gia đình mới biết phần diện tích đất đang quản lý, sử dụng nhiều năm được cho là đã nằm trong diện tích đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Khâm từ năm 2004.

Ngày 14/12/2023, UBND xã Quỳnh Vinh có Văn bản số 1478/UBND-ĐC trả lời Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Trần Dung.

Văn bản nêu: Thứ nhất, khu đất gia đình ông Dung đề nghị cấp Giấy chứng nhận đang xảy ra tranh chấp với gia đình ông Trần Khâm và việc hòa giải nhiều lần tại UBND xã chưa thành.

Thứ hai, qua kiểm tra, vị trí đất gia đình ông Dung đề nghị cấp Giấy chứng nhận được xác định nằm trong ranh giới lô đất đã được UBND huyện Quỳnh Lưu cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Trần Khâm từ năm 2004.

Điều khiến gia đình bà Thanh băn khoăn là trong văn bản trả lời, cơ quan chức năng không xác định cụ thể vị trí chồng lấn, không chỉ rõ căn cứ để khẳng định diện tích gia đình đang sử dụng chính là phần đã được cấp cho ông Trần Khâm.

Gia đình cho biết nhiều lần đề nghị các cơ quan chức năng tổ chức xác định thực địa, làm rõ ranh giới giữa phần đất khai hoang của gia đình với diện tích đã cấp giấy chứng nhận cho ông Khâm nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Theo Văn bản số 728/UBND-ĐC ngày 5/5/2025 của UBND xã Quỳnh Vinh mà gia đình cung cấp, cơ quan này xác định ngoài thửa đất số 11, tờ bản đồ số 09 có diện tích 30.440,4m² liên quan đến ông Trần Dung, kết quả đo đạc thực tế còn thể hiện gia đình đang quản lý hai thửa đất gồm: Thửa số 11, tờ bản đồ số 09, diện tích 30.440,4m²; Thửa số 01, tờ bản đồ số 09, diện tích 45.528,9m².

Theo bà Thanh, toàn bộ diện tích này đều do gia đình trực tiếp khai hoang, quản lý và sử dụng liên tục từ đầu những năm 1990 đến nay.

Nhiều hộ dân xác nhận việc gia đình bà Thanh khai hoang, quản lý, sử dụng đất liên tục

Trao đổi về quá trình sử dụng đất của gia đình bà Thanh, nhiều hộ dân canh tác liền kề cho biết họ chứng kiến việc gia đình ông Trần Dung, bà Nguyễn Thị Thanh khai hoang và sản xuất tại khu vực này từ nhiều năm trước.

Ông Nguyễn Đình Đôn (SN 1952, trú phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An), cũng là một trong số hộ dân được Chi cục Di dân định canh định cư và Vùng kinh tế mới tỉnh Nghệ An xác nhận cùng với gia đình bà Thanh và ông Dung cho biết: Từ đầu những năm 1990 đã thấy gia đình ông Dung đến khai hoang, cải tạo đất, trồng cây và sản xuất nông nghiệp.

Theo ông Đôn, trong suốt quá trình sinh sống và canh tác, gia đình ông Dung là người trực tiếp quản lý diện tích đất này, việc sử dụng diễn ra ổn định, liên tục và không ghi nhận tranh chấp với các hộ xung quanh trong thời gian dài.

Ông Nguyễn Đình Đôn (SN 1952, trú phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An).

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Võ (SN 1962, trú phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An) cho biết: Bản thân nhiều năm sản xuất tại khu vực Cần Bòng nên nắm rõ quá trình sử dụng đất của các hộ dân.

Theo ông Võ, gia đình ông Trần Dung là một trong những hộ đầu tiên đến khai hoang theo chủ trương phát triển vùng kinh tế mới, trực tiếp đầu tư công sức cải tạo đất, trồng cây và canh tác liên tục qua nhiều năm.

Ông Nguyễn Xuân Võ (SN 1962, trú phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An).

Hòa giải nhiều lần không thành - Người dân đề nghị tổ chức đo đạc, xác minh khách quan, làm rõ nguồn gốc đất

Ở diễn biến khác, ngày 9/7/2026, UBND phường Hoàng Mai đã tổ chức buổi hoà giả, ông Trần Khâm cho biết: Về nguồn gốc đất sử dụng đất đã được UBND xã Quỳnh Vinh cũ hòa giải nhiều lần, Hội đồng gia tộc họp thống nhất quan điểm như đã bàn và thống nhất trước đây. Tuy nhiên không hiểu như thế nào mà ông Dung tiếp tục không thống nhất nội dung. "Tôi không tranh chấp đất với ông Trần Dung".

Cũng trong buổi hoà giải: đại diện cán bộ phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Mai cho hay: Trước năm 1993 đất do nông trường quản lý, đến năm 1994 đất của ông Lê Khắc Trị, rồi năm 1995 ông Trị tách ra 2 lâm bạ.

Đến năm 1999 lại chuyển thành 1 lâm bạ mang tên ông Trị, năm 2006 UBND huyện Quỳnh Lưu cấp cho 26 hộ gia đình trong đó có hộ ông Trần Khâm.

Việc ông Trần Khâm và ông Trần Dung chuyển nhượng cho nhau thì không rõ nội dung. Đến năm 2004 ông Trần Dung có làm một phần diện tích đất hiện nay đang còn tranh chấp.

Đến nay diện tích đất ông Trần Dung chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hiện tại đất của ông Trần Dung và ông Trần Khâm được thể hiện thành 2 thửa.

Phía cán bộ Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Mai, đề nghị 2 bên nên gặp gỡ trao đổi để thống nhất bằng tình cảm gia đình, không nên giải quyết bằng pháp luật.

Tuy nhiên, buổi hoà giải không thành. Bởi theo gia đình bà Thanh cho hay, cơ quan chức năng cần làm rõ nhiều nội dung như: Quá trình khai hoang và sử dụng đất của gia đình từ đầu những năm 1990; Việc gia đình được đưa vào diện di dân xây dựng vùng kinh tế mới theo quyết định của UBND huyện Quỳnh Lưu; Việc cơ quan thuế đã xác định và thu nghĩa vụ tài chính đối với hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận năm 2010 nhưng hồ sơ không được giải quyết dứt điểm.

Đồng thời, cần xác minh căn cứ, trình tự và phạm vi diện tích đã được cấp Giấy chứng nhận cho ông Trần Khâm vào năm 2004, xác định cụ thể có hay không việc chồng lấn giữa diện tích được cấp Giấy chứng nhận với diện tích gia đình ông Trần Dung đã khai hoang, quản lý, sử dụng thực tế trong nhiều năm.

Theo gia đình bà Nguyễn Thị Thanh, điều họ mong muốn không chỉ là được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mà trước hết là các cơ quan chức năng tổ chức đo đạc, xác minh khách quan, đối chiếu hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và làm rõ nguồn gốc từng phần diện tích đang tranh chấp.

Chỉ khi quá trình này được thực hiện đầy đủ, minh bạch mới có thể bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất và giải quyết dứt điểm vụ việc đã kéo dài nhiều năm.

Tác giả: Duy Khương

Nguồn tin: phapluatplus.baophapluat.vn