Ảnh minh họa

Thủ tướng Chính phủ vừa có văn bản chỉ đạo về việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã để phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp. Thủ tướng yêu cầu các địa phương hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn trước ngày 30/8, báo cáo kết quả sắp xếp trước 6/9.

Sắp xếp theo nguyên tắc ổn định

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trên cơ sở hướng dẫn, các địa phương đã hoàn thành phương án sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu Trung ương.

Việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc giữ ổn định mạng lưới trường, lớp, chỉ điều chỉnh đối với cơ sở quy mô nhỏ, phân tán hoặc chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức và chất lượng giáo dục.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã phải phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển; lấy mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả quản trị làm hướng xuyên suốt, bền vững; không thực hiện sắp xếp một cách cơ học chỉ nhằm giảm đầu mối.

Tuân thủ các nguyên tắc chuyên môn và khoa học giáo dục; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, cấp học và loại hình cơ sở giáo dục - đào tạo.

Lấy người học làm trung tâm. Bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho học sinh đến trường, không làm phát sinh rào cản địa lý và chi phí; tuyệt đối không ảnh hưởng đến công tác huy động học sinh ra lớp để duy trì và nâng cao kết quả phổ cập giáo dục.

Gắn sắp xếp mạng lưới với đổi mới quản trị nhà trường và tinh gọn đầu mối quản lý; sử dụng hiệu quả đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư; đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình của địa phương và cơ sở giáo dục.

Hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến hoạt động dạy học, tâm lý của học sinh, nhà giáo và cha mẹ học sinh. Tổ chức thực hiện linh hoạt, khoa học, phù hợp với thực tiễn từng vùng miền, đặc biệt là miền núi, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm thuận lợi cho người dạy, người học, người quản lý.

Theo dõi, đánh giá thường xuyên tình hình thực hiện dựa trên dữ liệu và tác động thực tiễn; kịp thời phát hiện vướng mắc để điều chỉnh phương án, hoàn thiện cơ chế, chính sách và nhân rộng các mô hình phù hợp.

Các địa phương đã sáp nhập 1.955 cơ sở giáo dục, giải thể 1.017 cơ sở

Việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã phải gắn với bảo đảm các điều kiện chuẩn bị thật tốt cho khai giảng năm học 2026 - 2027, đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Đến nay, các địa phương đã sáp nhập 1.955 cơ sở giáo dục, giải thể 1.017 cơ sở, thành lập mới 857 cơ sở và tổ chức lại 1.518 cơ sở giáo dục. Theo số liệu trước và sau sắp xếp, tổng số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 45.390 xuống còn 39.581 cơ sở, giảm 5.809 cơ sở, góp phần tinh gọn đầu mối quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư.

Các hình thức sắp xếp cơ sở giáo dục đã thực hiện. Nguồn: Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Xét theo từng loại hình, số cơ sở giáo dục mầm non giảm 700 cơ sở (từ 12.534 xuống 11.834); tiểu học giảm 408 cơ sở (từ 11.694 xuống 11.286); trung học cơ sở giảm 226 cơ sở (từ 8.742 xuống 8.516); trung tâm giáo dục thường xuyên giảm 9 cơ sở (từ 79 xuống 70); trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên giảm 88 cơ sở (từ 511 xuống 423).

Trong khi đó, số trường trung học phổ thông tăng 10 cơ sở (từ 2.201 lên 2.211) và trường phổ thông có nhiều cấp học tăng 106 cơ sở (từ 2.327 lên 2.433), cho thấy xu hướng phát triển mô hình trường liên cấp.

Số trung tâm học tập cộng đồng giảm từ 6.630 xuống còn 2.140 trung tâm, giảm 4.490 trung tâm, gắn với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và tổ chức lại các thiết chế giáo dục thường xuyên ở cơ sở. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng đây là lĩnh vực cần tiếp tục theo dõi, đánh giá để bảo đảm thực hiện hiệu quả mục tiêu xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời.

Sau sắp xếp, còn 1.021 điểm trường dôi dư, bỏ trống và 1.370 điểm trường, cơ sở được chuyển đổi công năng. Về tự chủ tài chính, có 342 cơ sở tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư, 16 cơ sở tự bảo đảm chi thường xuyên, 3.384 cơ sở tự bảo đảm một phần chi thường xuyên và 18.238 cơ sở do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ chi thường xuyên.

“Kết quả cho thấy cần tiếp tục gắn sắp xếp mạng lưới với xử lý tài sản công, chuyển đổi công năng cơ sở dôi dư và lộ trình nâng cao tự chủ phù hợp từng loại hình cơ sở giáo dục”, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận định.

Một số địa phương có kết quả sắp xếp cụ thể, thể hiện cách làm chủ động, phù hợp với điều kiện thực tiễn và yêu cầu quản lý mới. Bên cạnh đó, một số địa phương như: Quảng Ninh, Phú Thọ, Hải Phòng, Nghệ An đã chủ động xây dựng lộ trình sắp xếp đến năm 2030 theo hướng tinh gọn bộ máy, bảo đảm khả năng tiếp cận giáo dục của người dân, nhất là tại vùng khó khăn, miền núi, biên giới và hải đảo.

Kết quả tổng hợp từ các địa phương cho thấy việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục cơ bản không làm gián đoạn hoạt động dạy học; nhiều chỉ tiêu giáo dục tiếp tục được duy trì ổn định hoặc cải thiện.

Sau sắp xếp, tỷ lệ học sinh tiểu học học 2 buổi/ngày tăng từ 90,30% lên 92,51%; tỷ lệ học sinh trung học cơ sở bỏ học giảm từ 0,28% xuống 0,18%; tỷ lệ học sinh trung học phổ thông bỏ học giảm từ 0,73% xuống 0,69%; số lớp ghép giảm từ 3.107 xuống 2.766 lớp; số cơ sở có nội trú tăng từ 160 lên 166 cơ sở.

Đây là những kết quả tích cực, cho thấy việc sắp xếp mạng lưới bước đầu góp phần nâng cao điều kiện tổ chức dạy học, nhất là tại các địa bàn khó khăn. Tuy nhiên, một số chỉ tiêu cần tiếp tục theo dõi như tỷ lệ huy động trẻ 3-5 tuổi giảm từ 91,52% xuống 91,22% và số cơ sở có bán trú giảm từ 2.670 xuống 2.478 cơ sở.

Điều này cho thấy tác động của việc sắp xếp giữa các vùng miền còn khác nhau, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả sắp xếp trước ngày 6/9/2026

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn việc rà soát, đánh giá quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục (mầm non, phổ thông, thường xuyên); cơ cấu lại mạng lưới trường lớp; cơ cấu lại đội ngũ nhân sự và nâng cao năng lực quản trị cơ sở giáo dục.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, nắm chắc tình hình, kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước theo phân công của Chính phủ; báo cáo Chính phủ những nội dung vượt thẩm quyền.

Tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về kết quả sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã trước ngày 6/9/2026.

Bộ Nội vụ theo dõi, đôn đốc việc thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập giáo dục đào tạo cấp tỉnh, cấp xã trên phạm vi cả nước.

Đồng thời, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về tổ chức bộ máy, biên chế; báo cáo Chính phủ những nội dung vượt thẩm quyền.

Tác giả: Quỳnh Chi (theo báo Chính phủ, Economic)

Nguồn tin: nguoiduatin.vn