Học sinh THPT tại TP.HCM. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Công văn số 4054/BGDĐT-GDPT gửi UBND các tỉnh, thành phố, hướng dẫn đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Giảm ít nhất 30% đầu mối trường công lập

Theo Bộ GD&ĐT, thời gian qua, nhiều địa phương đã chủ động tinh gọn đơn vị sự nghiệp giáo dục và đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, qua tổng hợp báo cáo, bộ nhận thấy không ít trường vẫn có quy mô nhỏ, manh mún, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số sau khi tổ chức lại đơn vị hành chính.

Vì vậy, bộ yêu cầu các địa phương chuyển mạnh tư duy từ "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", coi việc sắp xếp mạng lưới trường học là giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả đầu tư, thay vì chỉ giảm đầu mối quản lý.

Mục tiêu là tái cấu trúc mạng lưới trường học theo quy mô dân số và phân bố dân cư, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người học tiếp cận giáo dục. Việc sắp xếp cũng phải gắn với đổi mới quản trị nhà trường, mở rộng quy mô trường lớp, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và các nguồn lực đầu tư.

Đáng chú ý, bộ đặt mục tiêu giảm tối thiểu 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có, đồng thời cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy.

Công văn cũng hướng đến mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-4 tuổi và có ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành THPT hoặc tương đương.

Bộ nhấn mạnh việc sắp xếp không được thực hiện theo hướng cơ học. Các địa phương phải căn cứ quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và đặc điểm từng vùng để xây dựng phương án phù hợp, tuyệt đối không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường.

Công văn cũng quy định không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên; không sáp nhập trường chuyên biệt với trường phổ thông đại trà.

Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải bảo đảm tối thiểu có một trường mầm non và một trường phổ thông.

Đối với khu vực miền núi, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc triển khai cần có lộ trình linh hoạt, phù hợp thực tế.

Học sinh trường tiểu học công lập tại TP.HCM. Ảnh: Khương Nguyễn.

Thí điểm mô hình trường quy mô lớn từ ngày 1/7

Theo lộ trình của Bộ GD&ĐT, từ ngày 1/7/2026, các địa phương sẽ bắt đầu thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành mô hình trường học quy mô lớn có nhiều phân hiệu, điểm trường.

Trước ngày 30/8/2026, các địa phương phải hoàn thành giai đoạn thí điểm để kịp vận hành ngay từ đầu năm học 2026-2027. Sau đó, các địa phương tiếp tục đánh giá, hoàn thiện mô hình trong năm 2026 trước khi mở rộng triển khai.

Mục tiêu đến trước ngày 30/4/2027 là hoàn tất việc sắp xếp, tinh gọn đầu mối quản lý, ổn định công tác tài chính, tài sản và bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, không ảnh hưởng đến hoạt động dạy học.

Để phục vụ việc sắp xếp, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương hoàn thành rà soát toàn bộ mạng lưới trường học trước ngày 30/7/2026. Việc đánh giá không chỉ dựa trên quy mô trường lớp mà còn xem xét hiệu quả sử dụng ngân sách, cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ, khả năng tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, giáo dục STEM, ứng dụng AI và chuyển đổi số.

Trên cơ sở đó, từng địa phương phải xây dựng đề án phát triển mạng lưới trường học giai đoạn 2027-2030, định hướng đến năm 2035, xác định rõ cơ sở nào giữ ổn định, cơ sở nào sáp nhập, hợp nhất hoặc cần đầu tư xây mới.

Bộ cũng đưa ra hai mô hình thí điểm gồm trường một cấp học quy mô lớn có các phân hiệu và trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn. Các mô hình này sẽ sử dụng chung bộ máy hành chính, tăng cường quản trị số, giảm thủ tục hành chính, đồng thời bảo đảm quyền học tập của học sinh và chất lượng giáo dục.

Song song với việc tổ chức lại trường lớp, các địa phương phải xây dựng phương án bố trí, giải quyết chế độ đối với cán bộ quản lý và nhân sự dôi dư; rà soát, bổ sung đủ biên chế giáo viên, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và điều tiết đội ngũ thông qua điều động, biệt phái hoặc bố trí giáo viên dạy liên trường.

Bộ giao UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm chỉ đạo triển khai việc sắp xếp; Sở GD&ĐT chủ trì tham mưu phương án tổ chức, điều phối đội ngũ giáo viên và xây dựng hệ thống dữ liệu quản trị; UBND cấp xã trực tiếp triển khai, bảo đảm học sinh không bị gián đoạn việc học trong quá trình sáp nhập, đồng thời thường xuyên theo dõi, đánh giá để kịp thời điều chỉnh những vướng mắc phát sinh.

Tác giả: Thái An

Nguồn tin: znews.vn