Đầu năm 2026, khu di tích Lam Kinh, thuộc xã Lam Sơn (huyện Thọ Xuân cũ), Thanh Hóa đón nhiều đoàn khách thập phương đến tham quan, vãn cảnh và dâng hương tưởng nhớ các bậc tiền nhân triều Lê. Con đường dẫn vào khu trung tâm điện miếu qua cầu Bạch bắc ngang sông Ngọc mở ra không gian tĩnh lặng, trang nghiêm, tách biệt khỏi nhịp sống ồn ào bên ngoài.
 |
Quần thể di tích Lam Kinh được bao bọc xung quanh là sông suối và rừng cây cổ thụ. |
Quần thể di tích gồm giếng cổ, ngọ môn, sân rồng, chính điện, thái miếu, hệ thống lăng mộ các vua Lê cùng những tấm bia đá hàng trăm năm tuổi. Tất cả hòa quyện trong cảnh quan núi rừng cổ kính, tạo nên một Lam Kinh vừa linh thiêng vừa gần gũi, là điểm đến quen thuộc mỗi dịp lễ Tết.
 |
Đi qua ngọ môn để vào sân Rồng. |
 |
Sân Rồng là nơi để các quan chầu mỗi khi vua về tế lễ bái yết Sơn lăng. |
 |
Ngai vàng của vua và áo long bào dát vàng. |
 |
Ngai vàng của vua được dát vàng hoàn toàn, thể hiện sự uy quyền tối thượng. |
 |
Đôi giày vàng của vua, du khách chỉ được chiêm ngưỡng, không được tới gần. |
 |
Ngai vàng của Vua được buông rèm xung quanh, ánh sáng vàng dịu nhẹ, không khí trang nghiêm, tĩnh lặng. |
 |
Phòng ngự thiện của Vua cũng được dát vàng diễm lệ, uy nghi. |
 |
Nơi thờ cúng ở chính điện, mọi vật dụng được sơn son thếp vàng. |
 |
Chính điện chủ yếu được dựng bằng gỗ lim, chạm khắc tinh xảo. |
 |
Tượng nghê thờ dát vàng. |
 |
Khu vực Thái miếu, nơi thờ cúng tổ tiên nhà Lê và Thái hoàng Thái hậu. |
 |
Cây Đa - Thị, một trong những cây cổ thụ lớn nhất ở Lam Kinh, có tuổi đời khoảng 300 năm. |
 |
Cầu Bạch bắc qua sông Ngọc trong khu di tích. |
Lần đầu đến Lam Kinh, ông Đường Văn Ngọc (55 tuổi, Sơn La) cho biết chuyến đi giúp ông hiểu rõ hơn về lịch sử khởi nghĩa Lam Sơn và công lao của các vị vua Lê.
"Nghe thuyết minh, tận mắt nhìn những dấu tích còn lại, tôi rất xúc động. Đặc biệt là hình ảnh vua Lê Thái Tổ – người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống giặc Minh, giành lại độc lập cho dân tộc", ông nói và cho biết sẽ quay lại nếu có dịp.
 |
Du khách đến từ Sơn La thích thú khi đến thăm Lam Kinh lần đầu. |
Với bà Nguyễn Thị Mai (Hà Nội), Lam Kinh của hiện tại khác xa so với ký ức cách đây một thập kỷ.
"Ngày trước di tích còn khá đơn sơ. Sau 10 năm trở lại, tôi bất ngờ vì quy mô và vẻ đẹp của công trình được phục dựng. Không gian vẫn giữ được sự yên tĩnh, trong lành, rất thích hợp để đi dạo, chiêm nghiệm lịch sử", bà chia sẻ.
 |
Nhiều du khách đến Lam Kinh vãn cảnh và chụp ảnh ngày đầu năm mới. |
Điểm nhấn thu hút đông đảo du khách là chính điện Lam Kinh, công trình được hoàn thiện và mở cửa năm 2022 sau hơn một thập kỷ bảo tồn, phục dựng. Theo Ban quản lý khu di tích, chính điện được dựng chủ yếu bằng gỗ lim, với khối lượng hơn 2.000 m³ gỗ. Riêng hệ thống đồ thờ, nội thất sơn son thếp vàng có tổng giá trị gần 40 tỷ đồng.
 |
Giếng cổ Lam Sơn. |
Bước vào chính điện, du khách được chiêm ngưỡng không gian nội thất rực ánh vàng son nhưng vẫn giữ vẻ trang nghiêm. Ở khu vực cung cấm – nơi được bảo vệ nghiêm ngặt – bộ long sàng bằng gỗ sơn son, chạm khắc tinh xảo, dát vàng nổi bật với hình ảnh rồng chầu trên đỉnh. Hai bên long sàng là các kệ dát vàng trưng bày bình gốm, khay trà, ấm chén theo đúng nghi lễ cung đình xưa. Phía ngoài cung cấm, ngai vua chạm trổ cầu kỳ, ánh vàng lấp lánh dưới ánh sáng tự nhiên.
 |
Bia Vĩnh Lăng, một trong những bảo vật quốc gia tại di tích, được dựng năm 1433, làm bằng đá trầm tích nguyên khối. Bia đặt trên lưng một con rùa cỡ lớn, có trọng lượng lên tới 18 tấn. Văn bia ghi lại thân thế, sự nghiệp vua Lê Thái Tổ. |
Ngoài chính điện, Lam Kinh còn lưu giữ 5 tấm bia đá được công nhận là bảo vật quốc gia, gồm bia Vĩnh Lăng, Chiêu Lăng, Dụ Lăng, Kính Lăng và bia Khôn Nguyên Chí Đức. Khu di tích hiện có 6 lăng mộ của các vua và hoàng thái hậu triều Lê Sơ đã được tìm thấy, tôn tạo, trong đó có lăng vua Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Hiến Tông, Lê Túc Tông và Hoàng thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao.
 |
Du khách trầm trồ với nghệ thuật điêu khắc của văn bia. |
Theo bà Bùi Ánh Tuyết, Phó giám đốc Ban quản lý Khu di tích lịch sử Lam Kinh, mỗi năm nơi đây đón khoảng 300.000 lượt khách, cao điểm vào các dịp lễ, Tết. Công tác bảo vệ, hướng dẫn và đón tiếp du khách được duy trì thường xuyên nhằm vừa phát huy giá trị di sản, vừa giữ gìn sự tôn nghiêm của khu di tích.
Lam Kinh vốn là đất Lam Sơn – quê hương của Anh hùng dân tộc Lê Lợi. Sau khi lên ngôi năm 1428, lập nên vương triều Hậu Lê, ông đổi tên vùng đất này thành Lam Kinh, xây dựng nơi đây thành trung tâm tâm linh gắn với tổ tiên và lăng mộ hoàng gia. Trải qua biến thiên lịch sử, nhiều công trình chỉ còn nền móng. Việc phục dựng chính điện từ năm 2010 và hoàn thiện năm 2022 không chỉ khôi phục diện mạo kiến trúc xưa, mà còn giúp Lam Kinh trở thành điểm đến văn hóa – lịch sử tiêu biểu của xứ Thanh.
