PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, Phó giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam, thẩm phán Tòa án Luật biển quốc tế nhiệm kỳ 2026 - 2035 - Ảnh: Học viện Ngoại giao

Ngày 18-6 (giờ địa phương), trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, Phó giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam, đã được bầu làm thẩm phán ITLOS nhiệm kỳ 2026 - 2035 với số phiếu cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Khẳng định vị thế và đánh giá tích cực của quốc tế đối với Việt Nam

Cũng tại hội nghị, ngoài PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, các nước đã bầu 6 thẩm phán mới khác cho nhiệm kỳ 2026 - 2035. Các thẩm phán mới trúng cử đến từ Việt Nam, Ghana, Tunisia, Nga, Hà Lan, Ấn Độ và Brazil, bắt đầu nhiệm kỳ từ tháng 10-2026.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam ứng cử và có đại diện tại ITLOS kể từ khi tòa đi vào hoạt động năm 1996.

Việc ứng cử viên Việt Nam trúng cử với số phiếu cao, ngay sau vòng bỏ phiếu đầu tiên, được nhìn nhận là sự tín nhiệm của cộng đồng quốc tế đối với vị thế và vai trò của Việt Nam.

Kết quả này cũng là dấu mốc mới trong đối ngoại đa phương và hội nhập pháp lý quốc tế của đất nước, thể hiện sự chuyển biến từ tham gia tích cực sang đóng góp ngày càng thực chất vào quá trình xây dựng, phát triển và thực thi các chuẩn mực, quy tắc chung của cộng đồng quốc tế.

Thành công này đồng thời khẳng định trách nhiệm và năng lực đóng góp ngày càng hiệu quả của Việt Nam trong hệ thống quản trị toàn cầu dựa trên luật lệ, cũng như sự đánh giá tích cực của các quốc gia thành viên UNCLOS đối với những đóng góp ngày càng thực chất của Việt Nam tại các cơ quan Liên hợp quốc và đối với luật pháp quốc tế.

Đối với PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, việc giành thắng lợi trong một cuộc bầu cử có tính cạnh tranh rất cao phản ánh sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với phẩm chất, năng lực chuyên môn và uy tín của một chuyên gia pháp lý quốc tế Việt Nam.

Niềm vui của đoàn Việt Nam sau khi PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh trúng cử ghế thẩm phán ITLOS - Ảnh: Bộ Ngoại giao

Trong thông tin gửi đến báo chí, Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định: "Trên cương vị thẩm phán ITLOS, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh sẽ thực hiện nhiệm vụ theo các nguyên tắc độc lập, khách quan được quy định tại Quy chế của tòa, qua đó thúc đẩy thực thi hiệu quả UNCLOS và góp phần củng cố trật tự pháp lý trên biển".

ITLOS được thành lập theo UNCLOS 1982 và chính thức hoạt động từ năm 1996, đặt trụ sở tại thành phố Hamburg, Đức.

Tòa có chức năng giải quyết bằng biện pháp tư pháp các tranh chấp liên quan đến việc giải thích và áp dụng Công ước. Gần ba thập kỷ qua, ITLOS có nhiều đóng góp trong củng cố trật tự pháp lý trên biển, thúc đẩy thượng tôn pháp luật và hợp tác quốc tế vì hòa bình, ổn định, phát triển bền vững.

Tòa gồm 21 thẩm phán độc lập do các quốc gia thành viên UNCLOS bầu chọn, đại diện cho các hệ thống pháp luật và khu vực địa lý khác nhau.

Thúc đẩy hợp tác để bảo đảm an toàn, an ninh và tự do hàng hải

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ phát biểu tại tọa đàm - Ảnh: Bộ Ngoại giao

Trước đó, ngày 16-6, cũng tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đã chủ trì tọa đàm quốc tế "An toàn, an ninh và tự do hàng hải: Luật pháp, thách thức và hợp tác giữa các quốc gia" bên lề Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (SPLOS 36).

Tọa đàm do 12 nước nòng cốt Nhóm Bạn bè UNCLOS tổ chức, với sự phối hợp, đồng bảo trợ của 5 nước thành viên khác, thu hút hơn 120 đại diện các nước, tổ chức quốc tế, học giả và chuyên gia từ nhiều khu vực trên thế giới.

Trong số các đại biểu phát biểu có thứ trưởng Bộ Ngoại giao Indonesia, đại sứ, trưởng phái đoàn Singapore, Oman, cùng đại biểu các nước Anh, Pháp, Đức, Trung Quốc, Canada, Nam Phi, New Zealand, Indonesia, Malaysia, Philippines, Argentina, Senegal.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh bảo đảm an toàn, an ninh và tự do hàng hải không chỉ góp phần duy trì hòa bình, ổn định, trật tự trên biển, mà còn là nền tảng của thương mại, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và ổn định kinh tế toàn cầu.

Khi gần 90% lượng hàng hóa thế giới được vận chuyển bằng đường biển, việc bảo đảm thông suốt các tuyến hàng hải huyết mạch là thiết yếu đối với hòa bình và phát triển bền vững ở mọi khu vực.

Thứ trưởng khẳng định UNCLOS đã tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn diện để điều chỉnh hoạt động trên biển, bảo đảm cân bằng lợi ích giữa các quốc gia. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt được các diễn giả và đại biểu trao đổi tại tọa đàm, trong đó nhấn mạnh việc thực hiện tự do hàng hải trong khuôn khổ pháp luật và với trách nhiệm phù hợp với UNCLOS.

Qua thảo luận, các đại biểu làm rõ nhiều chế độ pháp lý quan trọng như quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải, quyền quá cảnh qua các eo biển quốc tế, các quyền tự do hàng hải và hàng không; đồng thời ghi nhận vai trò then chốt của IMO trong xây dựng, thúc đẩy thực thi các tiêu chuẩn về an toàn, an ninh hàng hải.

Các nước cũng chia sẻ mô hình hợp tác khu vực, trong đó có cơ chế hợp tác tại eo biển Malacca, và kêu gọi đẩy mạnh đối thoại, xây dựng năng lực, chia sẻ dữ liệu, tăng cường phối hợp giữa các quốc gia, tổ chức quốc tế và các bên liên quan.

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) - Ảnh: Bộ Ngoại giao

Tọa đàm được tổ chức theo sáng kiến của Việt Nam với sự phối hợp, đồng bảo trợ của 16 nước trong và ngoài nhóm nòng cốt Nhóm Bạn bè UNCLOS.

Sự ủng hộ và tham gia đông đảo của các nước một lần nữa khẳng định quan tâm chung đối với an toàn, an ninh và tự do hàng hải, cũng như giá trị, vai trò của UNCLOS trong quản lý, sử dụng biển và đại dương, hợp tác giải quyết các thách thức mới nổi trên phạm vi toàn cầu.

Việt Nam, với vai trò đồng khởi xướng và đồng chủ trì thành lập Nhóm Bạn bè UNCLOS cùng Đức năm 2021, tiếp tục thể hiện trách nhiệm và sự tích cực trong thúc đẩy trao đổi, hợp tác về thực thi UNCLOS, quản lý và sử dụng bền vững biển, đại dương.

Nhóm hiện có 115 thành viên đến từ tất cả các khu vực địa lý, trong đó 12 nước nòng cốt chịu trách nhiệm điều phối hoạt động là Argentina, Canada, Đan Mạch, Đức, Jamaica, Kenya, Hà Lan, New Zealand, Oman, Senegal, Nam Phi và Việt Nam.

Tác giả: Duy Linh

Nguồn tin: tuoitre.vn