Nhìn vào thu nhập của Yến, nhiều người từng nghĩ cô là hình mẫu của sự thành công. Lương cao, công việc ổn định, môi trường làm việc tốt, cuộc sống tưởng như chẳng thiếu thứ gì. Nhưng phía sau vẻ ngoài ấy lại là một câu chuyện khác, ít ai biết đến: một người kiếm được nhiều tiền nhưng cũng tiêu tiền không kém.

Vòng xoáy cảm xúc

Yến có một thói quen mà chồng cô đã nhiều lần nhắc nhở: Cứ khi stress, cô lại mua sắm. Có khi chỉ là vài món đồ nhỏ đặt trên mạng, có khi là quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng. Không phải lúc nào cũng cần thiết, thậm chí nhiều món mua về rồi để nguyên trong túi, chưa từng mở ra xem.

Những ngày rảnh rỗi, Yến lại lướt các sàn thương mại điện tử. Chỉ cần thấy flash sale, giảm giá, hay một món đồ nào đó trông hay hay, cô lại bấm đặt. Ban đầu là vài trăm nghìn, sau tăng lên vài triệu, rồi dần dần trở thành thói quen khó kiểm soát.

Chồng Yến là người sống tiết kiệm. Anh không hài lòng với cách chi tiêu của vợ, nhiều lần góp ý thẳng thắn. Anh bảo rằng nếu cứ kiếm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu, thì dù thu nhập cao đến đâu cũng sẽ không tích lũy được gì.

Nhưng mỗi lần như vậy, Yến lại phản ứng khá giống nhau.

"Kiếm tiền để làm gì nếu không được tiêu?".

"Không tiêu thì cố gắng làm gì cho mệt?".

Ảnh minh họa

Những câu nói ấy khiến anh dần im lặng. Ban đầu còn góp ý, sau đó chuyển sang thở dài, rồi cuối cùng là không nói gì nữa. Trong nhà, chuyện tiền bạc dần trở thành chủ đề tránh nhắc đến.

Cho đến một thời gian gần đây, khi nhìn lại tài khoản tiết kiệm, Yến bắt đầu thấy bất an. Thu nhập vẫn cao, nhưng số dư không tăng tương xứng. Có những tháng cô không nhớ mình đã tiêu vào đâu, chỉ biết tiền cứ trôi đi rất nhanh.

Cảm giác hối hận bắt đầu xuất hiện rõ hơn. Yến nhận ra mình không thiếu tiền, nhưng lại thiếu sự kiểm soát. Cô bắt đầu nghĩ đến việc lập kế hoạch tiết kiệm, thậm chí muốn giao toàn bộ tiền cho chồng quản lý để tránh tiếp tục chi tiêu theo cảm xúc.

Nhưng khi nghĩ đến việc giao hết tiền, Yến lại chần chừ. Một phần cô muốn được "giải thoát" khỏi thói quen mua sắm, nhưng phần khác lại lo sợ nếu mọi thứ nằm trong tay chồng, lỡ có chuyện xảy ra, cô sẽ không còn gì chủ động trong tài chính của chính mình.

Sự giằng co ấy khiến Yến rơi vào trạng thái rất khó xử: muốn thay đổi nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, muốn kiểm soát nhưng lại sợ mất quyền kiểm soát hoàn toàn.

Để không đánh mất sự an toàn tài chính

Trong trường hợp của Yến, vấn đề không nằm ở thu nhập mà nằm ở hành vi chi tiêu theo cảm xúc. Vì vậy, giải pháp không phải là “cắt chi tiêu hoàn toàn” hay “giao hết tiền cho người khác”, mà là xây dựng một hệ thống quản lý tài chính đủ chặt nhưng vẫn giữ quyền chủ động.

Ảnh minh họa

Trước hết, nên tách tài khoản rõ ràng. Một tài khoản dùng cho chi tiêu sinh hoạt hằng ngày, một tài khoản tiết kiệm cố định và một tài khoản riêng dành cho “chi tiêu cá nhân tự do”. Ngay khi nhận lương, nên tự động chuyển một phần cố định sang tiết kiệm trước, phần còn lại mới dùng để chi tiêu. Nguyên tắc là “tiết kiệm trước, tiêu sau”, không phải ngược lại.

Tiếp theo, nên đặt "ngưỡng mua sắm". Ví dụ, những món dưới một mức tiền nhất định có thể mua ngay, nhưng trên mức đó cần chờ 24–48 giờ trước khi quyết định. Khoảng thời gian chờ này giúp giảm mua sắm bốc đồng, đặc biệt với những món hàng mua vì cảm xúc.

Một cách quan trọng khác là theo dõi dòng tiền. Không cần quá phức tạp, chỉ cần ghi lại mỗi ngày hoặc mỗi tuần đã chi vào đâu. Khi nhìn thấy con số cụ thể, sẽ dễ nhận ra những khoản rò rỉ tài chính mà bình thường không để ý.

Về việc giao tiền cho chồng, đây không phải lựa chọn sai, nhưng cũng không nên là giải pháp tuyệt đối. Thay vì giao toàn bộ, Yến có thể chọn mô hình "quản lý chung": chồng giữ phần tiết kiệm dài hạn, còn Yến vẫn giữ một phần ngân sách cá nhân để chủ động chi tiêu. Điều này vừa tạo kỷ luật, vừa tránh cảm giác mất quyền kiểm soát.

Quan trọng hơn cả, Yến cần tìm ra nguyên nhân gốc của việc mua sắm theo stress. Nếu đó là áp lực công việc, cần có cách giải tỏa khác như thể thao, nghỉ ngơi hoặc thay đổi thói quen sau giờ làm, thay vì dùng mua sắm để thay thế cảm xúc.

Khi kiểm soát được hành vi chi tiêu, Yến sẽ nhận ra tài chính không phải vấn đề thu nhập cao hay thấp, mà là khả năng giữ được tiền ở lại bao lâu. Và chỉ khi cân bằng được giữa "kiếm – tiêu – tiết kiệm", Yến mới thật sự thoát khỏi vòng xoáy mà mình đã mắc phải suốt nhiều năm.

Tác giả: Ngọc Thương

Nguồn tin: Thanh niên Việt