Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Kiểm soát '3 vòng' nội dung viết về lãnh tụ, lịch sử dân tộc

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh - Ảnh: Quốc hội

Sáng 9-8, Quốc hội thảo luận dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.

Đề xuất một điều luật riêng về thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm

Góp ý về tiêu chuẩn chức danh người đứng đầu và cấp phó người đứng đầu nhà xuất bản, đại biểu Nguyễn Thái Học (Đắk Lắk) cho biết dự thảo lược bỏ yêu cầu với người đứng đầu và cấp phó có "phẩm chất chính trị, đạo đức tốt".

Ông nói với những người lãnh đạo nhà xuất bản, phẩm chất chính trị và đạo đức rất quan trọng, thể hiện tố chất, nhân cách, phẩm chất được trải nghiệm qua thực tiễn, bằng cấp không thể hiện được.

Trong điều kiện hiện nay, người đứng đầu nhà xuất bản càng phải có phẩm chất chính trị và đạo đức tốt. Nhưng trong dự luật lại lược bỏ.

Về công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, ông cho biết Ban Bí thư ban hành Chỉ thị 04 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với hoạt động xuất bản. Một trong những nhiệm vụ nhấn mạnh phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kịp thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Ông nhìn nhận trong 54 điều của dự luật có đề cập đến hoạt động thanh tra, kiểm tra nhưng chưa đủ mạnh, chưa đủ tính răn đe với những sai phạm. Do vậy, ông đề nghị cần rà soát lại, nếu cần thiết có một điều luật riêng về công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.

"Những vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất bản vừa qua bị xử lý về pháp luật, cơ quan có thẩm quyền đã kết luận nguyên nhân là do buông lỏng công tác thanh tra, kiểm tra", ông phát biểu.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) tán thành tăng cường kiểm soát với các xuất bản phẩm có nội dung đặc thù, nhưng cơ chế kiểm soát ba lớp cần được luật hóa rõ hơn để chặt chẽ, tránh tạo khoảng thời gian pháp lý không xác định.

Theo dự thảo với tác phẩm, tài liệu thuộc danh mục do Chính phủ quy định, nhà xuất bản phải gửi đăng ký kế hoạch xuất bản kèm kết quả thẩm định bản thảo được cơ quan chủ quản phê duyệt.

Sau khi nộp lưu chiểu, xuất bản phẩm thuộc nhóm này lại chỉ được phát hành sau khi có ý kiến của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Bà đồng tình các nội dung liên quan chủ quyền quốc gia, lịch sử dân tộc, lãnh tụ và những vấn đề đặc biệt nhạy cảm cần cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt hơn. Báo cáo tiếp thu cũng giải trình đây là cơ chế ba lớp nhằm bảo đảm an ninh văn hóa, tư tưởng.

Dự thảo giao Chính phủ xác định danh mục và thời hạn cho ý kiến, trong khi luật chưa xác định rõ những tiêu chí cơ bản để một đề tài bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt, cũng chưa quy định hậu quả pháp lý nếu cơ quan có trách nhiệm không có ý kiến đúng thời hạn.

Đây là vấn đề cần cân nhắc vì một xuất bản phẩm đã hoàn thành đầy đủ quy trình nhưng không được phát hành nếu chưa có ý kiến của cơ quan Nhà nước.

Thời hạn, trách nhiệm trả lời không phải đơn thuần là thủ tục hành chính mà ảnh hưởng trực tiếp đến quyền chủ động của nhà xuất bản, quyền tác giả và các quan hệ hợp đồng liên quan.

Từ đó bà đề nghị luật nên quy định nguyên tắc, nhóm tiêu chí cơ bản để xác định xuất bản phẩm thuộc diện kiểm soát đặc biệt, đồng thời quy định thời hạn tối đa để cơ quan quản lý trả lời.

Nếu cần kéo dài trong trường hợp đặc biệt phải thông báo bằng văn bản, nêu rõ lý do và chỉ được gia hạn trong giới hạn nhất định. Qua đó vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ nội dung nhạy cảm, vừa bảo đảm trách nhiệm giải trình của cơ quan Nhà nước.

Đại biểu Nguyễn Thái Học - Ảnh: Quốc hội

Kiểm soát chặt chẽ hơn các nhóm nội dung về lãnh tụ, lịch sử dân tộc

Giải trình nội dung này, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho hay từ thực tế công tác xuất bản thời gian qua, tiếp thu ý kiến đại biểu, dự luật kế thừa quy định tại Luật Xuất bản 2012 về phải nộp xuất bản phẩm lưu chiểu cho cơ quan quản lý Nhà nước chậm nhất 10 ngày trước khi phát hành.

Đồng thời bổ sung quy định nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn các nhóm nội dung quan trọng, phức tạp, nhạy cảm như viết về lãnh tụ, lịch sử dân tộc, chiến tranh cách mạng, danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước... và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Bộ trưởng nhấn mạnh dự luật cũng bổ sung quy định nhằm hình thành ba vòng kiểm soát chặt chẽ.

Cụ thể, nhà xuất bản thẩm định nội dung, trình cơ quan chủ quản phê duyệt kế hoạch xuất bản. Cơ quan chủ quản xem xét phê duyệt kế hoạch xuất bản. Cơ quan quản lý Nhà nước thẩm định xuất bản phẩm lưu chiểu và cho ý kiến trước khi nhà xuất bản ra quyết định phát hành.

Việc xác định nộp lưu chiểu 10 ngày trước khi xuất bản, theo Bộ trưởng không có nghĩa phải chờ đủ 10 ngày mới được phát hành. Mà đây là việc nhằm xác định trách nhiệm của nhà xuất bản với ấn phẩm đưa ra thị trường, đồng thời thông báo để cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện xử lý các vấn đề vi phạm nếu có.

Về kiểm soát ba vòng như dự thảo, một số đại biểu đề nghị quy định rõ về thời hạn, danh mục, tiêu chí hay thẩm quyền sẽ quy định khung ở trong luật hay giao Chính phủ quy định chi tiết, Bộ trưởng nói sẽ tiếp tục nghiên cứu trong thời gian tới để hoàn thiện

Về công tác kiểm tra, giám sát, Bộ trưởng nêu sẽ rà soát, nghiên cứu, làm rõ thêm trong dự luật.

Tác giả: Thành Chung

Nguồn tin: tuoitre.vn