Mua ghế trẻ em đi ô tô thế nào mới đúng chuẩn?

Nhiều gia đình lâu nay vẫn để trẻ ngồi ghế sau, ngồi trong lòng người lớn hoặc thắt tạm dây an toàn của xe. Với trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m, cách làm này sẽ không còn phù hợp khi quy định về thiết bị an toàn riêng bắt đầu áp dụng từ ngày 15/8.

Ghế trẻ em gồm những loại nào?

Trên thị trường, ghế trẻ em đi ô tô thường được chia thành 3 nhóm phổ biến: ghế nôi, ghế an toàn quay mặt về phía trước/sau và ghế nâng lưng cao (đệm nâng). Các tên gọi này giúp phụ huynh dễ hình dung công dụng từng loại, trước khi đối chiếu thêm cân nặng, chiều cao và hướng dẫn lắp đặt.

Ghế nôi thường dành cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ còn quá nhỏ để ngồi vững. Thiết bị này giúp đỡ phần đầu, cổ và lưng của trẻ trong tư thế nằm hoặc nửa nằm. Với nhóm tuổi này, cơ thể trẻ còn yếu nên việc giữ đúng tư thế quan trọng hơn cảm giác ngồi cao hay nhìn được ra ngoài.

Ghế nôi thường dùng cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ còn quá nhỏ để ngồi vững, giúp nâng đỡ đầu, cổ và lưng khi di chuyển bằng ô tô. Ảnh: Natural Baby Shower.

Khi trẻ lớn hơn, ghế quay là lựa chọn phổ biến. Loại ghế này thường cho phép đặt trẻ quay mặt về phía sau trong giai đoạn đầu, sau đó chuyển sang quay mặt về phía trước khi trẻ đủ lớn theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Điểm cần chú ý là dây đai riêng của ghế phải ôm đúng vai, ngực và hông trẻ.

Ghế nâng dành cho trẻ đã lớn hơn nhưng chưa đủ vóc dáng để dùng dây an toàn của ô tô như người lớn. Ghế nâng giúp đưa cơ thể trẻ lên đúng vị trí, để dây đai đi qua vai, ngực và vùng hông. Nếu dây đai cắt ngang cổ hoặc bụng, trẻ vẫn có nguy cơ chấn thương khi xe phanh gấp.

Các nhóm ghế trên là cách gọi dễ hiểu theo công dụng. Còn khi xét theo quy chuẩn kỹ thuật, thiết bị an toàn cho trẻ em được phân loại cụ thể hơn theo cân nặng. Theo QCVN 123:2024/BGTVT, hệ thống ghế trẻ em CRS gồm nhóm 0 dưới 10 kg, nhóm 0+ dưới 13 kg, nhóm I từ 9 đến 18 kg, nhóm II từ 15 đến 25 kg và nhóm III từ 22 đến 36 kg.

Vì vậy, phụ huynh không nên chọn ghế theo tuổi của trẻ. Một chiếc ghế nôi, ghế quay hay ghế nâng chỉ phù hợp khi đúng với cân nặng, chiều cao của trẻ và được lắp đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Làm sao để biết ghế đạt chuẩn?

Sau khi xác định nhóm ghế, phụ huynh cần xem ghế có phù hợp với trẻ và xe hay không. Một chiếc ghế đúng phải ghi rõ trẻ dùng được trong khoảng cân nặng, chiều cao nào, lắp bằng dây an toàn của xe hay ISOFIX, và có thể đặt ở vị trí nào trên ô tô.

Với hàng lưu thông trong nước, điểm cần ưu tiên là thiết bị được công bố hợp quy theo QCVN 123:2024/BGTVT. Bộ Xây dựng cho biết sản phẩm phải được công bố hợp quy tại cơ quan chuyên môn địa phương, dựa trên kết quả chứng nhận của tổ chức được Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ định.

Người mua cũng cần kiểm tra các thông tin cơ bản trên sản phẩm. Ghế nên có nhãn hàng hóa rõ ràng, tên đơn vị sản xuất hoặc nhập khẩu, hướng dẫn sử dụng, nhóm cân nặng, nhóm chiều cao và cảnh báo khi lắp đặt. Sản phẩm càng thiếu thông tin, rủi ro chọn sai càng cao.

Hai tiêu chuẩn an toàn châu Âu thường gặp trên ghế ngồi ô tô trẻ em là ECE R44/04 và ECE R129. Ảnh: Koopers.

Các chuẩn quốc tế như UN/ECE R44, UN/ECE R129 và i-Size là dấu hiệu kỹ thuật cần tham khảo, nhất là với ghế nhập khẩu. Tuy nhiên, các ký hiệu này không nên được hiểu là tự động thay thế yêu cầu hợp quy tại Việt Nam. Với người dùng, cách an toàn là đối chiếu cả chuẩn quốc tế và quy chuẩn trong nước.

Một chiếc ghế đắt tiền cũng không có nhiều ý nghĩa nếu lắp lỏng lẻo hoặc không hợp xe. Trước khi quyết định, phụ huynh nên thử cố định ghế, kiểm tra độ xê dịch, vị trí dây đai và tư thế ngồi của trẻ. Ghế đúng chuẩn cần đi cùng cách lắp đúng, nếu không hiệu quả bảo vệ sẽ giảm đáng kể.

Cẩn thận với ghế xách tay, hàng lướt

Không ít gia đình đã mua ghế trẻ em từ trước nên lo phải đổi sang sản phẩm mới khi quy định có hiệu lực. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, các văn bản hiện hành không quy định hồi tố. Vì vậy, về nguyên tắc, ghế an toàn mua trước thời điểm QCVN 123:2024/BGTVT có hiệu lực vẫn được sử dụngaDù vậy, ghế cũ chỉ nên tiếp tục dùng khi còn đủ thông tin và còn bảo đảm an toàn. Phụ huynh cần kiểm tra nhãn ghế, hướng dẫn sử dụng, nhóm cân nặng, nhóm chiều cao và cách lắp trên xe. Nếu không biết ghế dành cho trẻ nào, lắp ra sao, không nên dùng theo cảm tính.

Ghế trẻ em mua trước thời điểm quy định áp dụng về nguyên tắc vẫn có thể sử dụng, nhưng cần còn đầy đủ nhãn, hướng dẫn, phù hợp với vóc dáng trẻ và lắp chắc trên xe. Ảnh: Đ.T.

Tình trạng vật lý của ghế cũng rất quan trọng. Dây đai bị sờn, khóa lỏng, khung nứt, đệm biến dạng, chân đế thiếu chi tiết hoặc hệ thống neo không chắc là những dấu hiệu nên thay mới. Với ghế từng ở trong xe gặp va chạm mạnh, hư hỏng bên trong có thể khó nhìn thấy.

Cần cẩn trọng hơn với ghế mua lại, ghế xách tay hoặc ghế thuê. Những sản phẩm này có thể còn mới về hình thức nhưng thiếu hướng dẫn, không rõ tiêu chuẩn, không biết lịch sử sử dụng hoặc không tương thích với xe. Khi đó, chiếc ghế dễ chỉ tạo cảm giác đã có trang bị.

Tác giả: Thượng Tâm

Nguồn tin: viettimes.vn