Chi trả chế độ cho giáo viên dạy học sinh khuyết tật: Mong sớm có hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc

Cô trò Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Lưu Kiền (Tương Dương, Nghệ An). Ảnh: NTCC

Tuy nhiên, quá trình hoàn thiện hồ sơ theo quy định gặp nhiều vướng mắc, bất cập từ thực tiễn. Theo quản lý nhiều trường học, nguyên nhân chủ yếu do lâu nay giáo viên có “thực dạy”, nhưng không đủ minh chứng trong giáo án cá nhân học sinh khuyết tật.

Khó bổ sung minh chứng

Trong hai năm qua, cô Nguyễn Thị Bích Hằng - giáo viên Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách (Xuân Lâm, Nghệ An), liên tiếp chủ nhiệm lớp 12K với hai học sinh học hòa nhập. Theo cô, đây đều là học sinh khuyết tật chậm phát triển trí tuệ, hoàn cảnh gia đình khó khăn, thuộc diện cận nghèo. Vì vậy, cô luôn dành sự quan tâm sâu sát, thường xuyên hỏi han, động viên và hỗ trợ các em trong học tập cũng như cuộc sống.

Là giáo viên môn Kinh tế và Pháp luật, ngoài việc truyền đạt kiến thức, cô còn tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. “Dù năng lực và nhận thức của các em còn nhiều hạn chế so với các bạn cùng trang lứa nhưng các em vẫn luôn mong muốn được đến trường, hòa nhập với bạn bè. Kết quả cuối cùng là sự tiến bộ của học sinh. Tôi rất vui vì sau 3 năm học ở trường, các em đã từng bước thích nghi, có em đã có thể đi làm để hỗ trợ gia đình”, cô Hằng chia sẻ.

Với 26 năm kinh nghiệm giảng dạy, cô Hằng cho biết luôn thực hiện đầy đủ hồ sơ, giáo án theo quy định. Đối với học sinh khuyết tật hòa nhập, ngay từ khi các em được tuyển đặc cách vào trường từ lớp 10, cô đã phối hợp với gia đình hoàn thiện hồ sơ, xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân theo yêu cầu.

Trong giáo án giảng dạy, tại phần mục tiêu cần đạt, cô cũng có những yêu cầu riêng phù hợp với khả năng của từng học sinh khuyết tật.

“Hồ sơ của các em tôi đã làm từ năm lớp 10. Đến khi các em học lớp 12, Sở Giáo dục và Đào tạo mới triển khai thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên dạy học sinh khuyết tật theo phương thức hòa nhập trong năm học 2025 - 2026. Khi đó chúng tôi rất mừng vì từ khi Nghị định 28/2012/NĐ-CP được ban hành đến nay, chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống”, cô Hằng cho biết.

Tuy nhiên, hồ sơ của cô Hằng và nhiều đồng nghiệp vẫn chưa hoàn thiện theo yêu cầu để được chi trả chế độ. Theo cô, vướng mắc lớn nhất nằm ở yêu cầu về minh chứng giáo án.

Trong hướng dẫn của Sở GD&ĐT Nghệ An, giáo án phải thể hiện nội dung dạy học sinh khuyết tật và được cập nhật trên hệ thống VNEDU. Trong khi đó, nhiều năm qua kế hoạch giáo dục cá nhân đối với học sinh khuyết tật chủ yếu được giáo viên xây dựng bằng hồ sơ giấy.

Cô Hằng cho biết trước đây giáo viên chỉ tập trung vào việc hỗ trợ học sinh, chưa nghĩ đến quyền lợi hay chế độ đãi ngộ. Vì vậy, cô mong các minh chứng giáo án bằng bản giấy cũng được xem xét chấp nhận bên cạnh hồ sơ điện tử. Từ năm học tới, nếu tiếp tục phụ trách học sinh hòa nhập, cô sẽ chủ động cập nhật đầy đủ kế hoạch giáo dục cá nhân lên hệ thống VNEDU theo hướng dẫn.

Tương tự, cô Nguyễn Thị Hiên, giáo viên chủ nhiệm lớp 3A, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lưu Kiền (Tương Dương, Nghệ An) có hai học sinh khuyết tật học hòa nhập.

Trong đó, một em bị khuyết tật vận động, không thể tự đi lại. Hằng ngày, bố mẹ phải đưa em đến trường, bế vào lớp và đón về sau giờ học. Do không thể tự phục vụ sinh hoạt cá nhân nên em không thể ở bán trú như các học sinh khác. Vì vậy, giáo viên vừa phải giảng dạy vừa dành sự quan tâm đặc biệt để đảm bảo an toàn cho em.

Trường hợp còn lại là học sinh chậm phát triển trí tuệ. Với em này, cô Hiên không thể giảng dạy theo tiến độ chung mà phải thường xuyên quan sát, theo dõi và điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học phù hợp.

Trong quá trình giảng dạy, cô Hiên vẫn xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân, lập sổ theo dõi và tổ chức kiểm tra, đánh giá riêng đối với hai học sinh khuyết tật. Tuy nhiên, các nội dung này không được đưa vào giáo án hằng ngày và cũng chưa được cập nhật lên hệ thống VNEDU. Vì vậy, khi hoàn thiện hồ sơ nhận chế độ, cô đang thiếu những minh chứng quan trọng theo quy định.

Năm học 2025 - 2026, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lưu Kiền có 7 học sinh khuyết tật học hòa nhập. Ông Trần Xuân Hùng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, theo tính toán, giáo viên có số tiết dạy nhiều nhất có thể được chi trả hơn 22 triệu đồng. Tuy nhiên đến nay, toàn bộ hồ sơ vẫn đang tạm dừng để chờ hoàn thiện.

Mở đường chính sách, mắc kẹt hồ sơ

Từ năm 2012, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 28/2012/NĐ-CP quy định về phụ cấp và các chính sách ưu đãi đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và nhân viên hỗ trợ giáo dục người khuyết tật.

Đến năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục ban hành Thông tư số 03/2018/TT-BGDĐT về giáo dục hòa nhập đối với người khuyết tật, trong đó khẳng định giáo viên dạy học sinh khuyết tật được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định hiện hành.

Tiết học tại Trung tâm Giáo dục - Dạy nghề người khuyết tật tỉnh Nghệ An.

Tại Nghệ An, đầu năm học 2025 - 2026, Sở GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn về đối tượng áp dụng, mức hưởng và cách tính trợ cấp gửi tới các cơ sở giáo dục. Đến tháng 5/2026, Sở yêu cầu các trường lập hồ sơ, tổng hợp danh sách để trình Sở Tài chính đề nghị chi trả.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, nhiều vướng mắc phát sinh khiến việc thực hiện chính sách đang gặp khó khăn. Theo ông Trần Xuân Hùng, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Lưu Kiền, việc bổ sung minh chứng vào thời điểm hiện nay là rất khó.

“Những năm trước giáo viên chưa từng được hưởng chế độ này nên nhà trường và giáo viên cũng chưa chủ động nghiên cứu các quy định để hoàn thiện hồ sơ ngay từ đầu. Học sinh khuyết tật là có thật, giáo viên trực tiếp giảng dạy cũng là thật, nhưng minh chứng lại thiếu, ví dụ chưa đưa mục tiêu riêng vào giáo án hoặc chưa cập nhật lên hệ thống VNEDU. Hiện nhà trường đang chờ thêm hướng dẫn”, ông Hùng nói.

Ở góc độ địa phương, bà Nguyễn Thị Bình, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội Quỳ Châu, Nghệ An cho biết:

“Sở GD&ĐT yêu cầu hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra sai sót trong quá trình thanh tra, kiểm tra. Vì vậy hiện nay nhiều trường có tâm lý làm thì sợ không đúng quy trình, còn không làm thì giáo viên lại thiệt thòi. Về phía xã, nếu không triển khai cũng thiếu trách nhiệm với các nhà trường, với các giáo viên. Địa phương mong muốn các sở, ngành cấp trên sớm có hướng dẫn tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn”.

Theo Phòng Tổ chức cán bộ, Sở GD&ĐT Nghệ An, trong đợt thống kê đầu tiên từ các đơn vị, tổng số tiền đề nghị chi trả chế độ cho giáo viên dạy học sinh khuyết tật đã lên tới hơn 200 tỷ đồng.

Do đó, để tránh tình trạng trục lợi chính sách, đảm bảo chi trả đúng người, đúng đối tượng, Sở yêu cầu các nhà trường rà soát kỹ hồ sơ, bảo đảm đầy đủ căn cứ theo quy định; đồng thời giao người đứng đầu đơn vị thẩm định và chịu trách nhiệm về tính xác thực của hồ sơ.

Ông Nguyễn Quốc Khánh, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết thêm: “Nguồn kinh phí chi trả cho giáo viên dạy học sinh khuyết tật được bố trí từ ngân sách giáo dục và phải trải qua nhiều cấp phê duyệt. Vì vậy, các nhà trường cần hoàn thiện hồ sơ khách quan, chính xác để việc chi trả sớm được thực hiện”.

Tác giả: Hồ Lài

Nguồn tin: giaoducthoidai.vn