Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”

Tham dự diễn đàn có các đồng chí: Lê Công Thành – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Trần Đức Thuận - Phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội; Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; cùng lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương, các nhà khoa học.

Các đại biểu tham dự diễn đàn

Quang cảnh diễn đàn

Diễn đàn là hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6, Ngày Đại dương thế giới 8/6, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026. Đồng thời là không gian đối thoại chính sách quan trọng, kết nối cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp thực chất cho công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là lựa chọn chiến lược để Việt Nam nâng cao chất lượng tăng trưởng, sức chống chịu của nền kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh nhiều vấn đề môi trường ngày càng cấp bách, Diễn đàn lựa chọn chủ đề “Từ chính sách đến hành động” nhằm tạo không gian trao đổi thực chất, nhận diện khó khăn, điểm nghẽn trong triển khai chính sách, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi, có thể tổ chức thực hiện hiệu quả trong thực tiễn.

Tỉnh Nghệ An luôn quán triệt quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ phát biểu tại diễn đàn

Những năm gần đây, bên cạnh tốc độ phát triển kinh tế khá tích cực, Nghệ An cũng đang chịu nhiều sức ép về môi trường như: Ô nhiễm cục bộ tại một số lưu vực sông, khu vực đô thị và làng nghề; áp lực xử lý chất thải rắn sinh hoạt ngày càng gia tăng; nguy cơ ô nhiễm không khí từ hoạt động sản xuất công nghiệp, giao thông và xây dựng; tác động ngày càng rõ nét của thiên tai cực đoan, nắng nóng, hạn hán, mưa lũ bất thường do biến đổi khí hậu…  Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu rất cấp thiết đối với công tác quản lý môi trường trong giai đoạn hiện nay. 

Xác định rõ trách nhiệm trước nhân dân và các thế hệ tương lai, tỉnh Nghệ An luôn quán triệt quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”, đồng thời tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tỉnh đã ban hành và triển khai nhiều chương trình, kế hoạch quan trọng như: Nghị quyết số 08-NQ/TU về tăng cường bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh; Chương trình hành động số 20-CTr/TU thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính. 

Trong thời gian tới, Nghệ An xác định tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường và khí hậu; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của chính quyền cơ sở; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường. Ưu tiên phát triển mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng theo hướng sạch và bền vững; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính.

Tập trung giải quyết căn cơ vấn đề chất thải rắn sinh hoạt và chất thải công nghiệp. Tỉnh đang thúc đẩy triển khai các dự án xử lý rác thải hiện đại theo công nghệ đốt phát điện, tiêu biểu như Nhà máy điện rác tại Khu liên hợp xử lý chất thải Nghi Yên với công suất khoảng 1.500 tấn/ngày đêm, góp phần giảm áp lực chôn lấp và tái tạo nguồn năng lượng sạch. Tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí, nhất là tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị và các tuyến giao thông trọng điểm; mở rộng hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục; xây dựng cơ sở dữ liệu số về môi trường nhằm nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo sớm và quản trị môi trường thông minh. Đến nay, phần lớn các cơ sở có nguồn thải lớn trên địa bàn tỉnh đã lắp đặt hệ thống quan trắc tự động truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý để theo dõi 24/7. 

Đồng thời, tăng cường bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; bảo vệ nghiêm ngặt vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, khu dự trữ sinh quyển trên cạn lớn nhất Việt Nam; đẩy mạnh trồng rừng, phục hồi hệ sinh thái và nâng cao tỷ lệ che phủ rừng bền vững.

Phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường; xây dựng lối sống xanh, tiêu dùng xanh; thúc đẩy các phong trào phân loại rác tại nguồn, giảm sử dụng nhựa dùng một lần và phát triển các sáng kiến cộng đồng ứng phó với biến đổi khí hậu.

Thông qua Diễn đàn, tỉnh Nghệ An mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các Bộ, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế, các nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp để tỉnh có thêm điều kiện tiếp cận các mô hình quản trị tiên tiến, các công nghệ hiện đại và các nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển xanh, phát triển bền vững. Với tinh thần “từ chính sách đến hành động”, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và mỗi người dân sẽ cùng chung tay hành động thiết thực vì môi trường sống an toàn, trong lành; vì mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính; vì tương lai phát triển bền vững của đất nước và của tỉnh Nghệ An.

Tham luận “Những chính sách mới và tác động thực tế”

Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Tăng Thế Cường trình bày những điểm mới của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường 2020

Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung trao đổi về các điểm mới của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; các đề xuất quy định mới về giảm phát thải khí nhà kính; bảo vệ môi trường không khí, giảm phát thải khí nhà kính và bài học từ mô hình đô thị xanh. Bên cạnh đó, đại diện cơ quan của Quốc hội có phát biểu ghi nhận, định hướng về một số nội dung lớn trong sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và công tác quản lý môi trường hiện nay.

Thông qua các tham luận, Diễn đàn tập trung làm rõ yêu cầu hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, ổn định, dễ thực hiện; thúc đẩy chuyển đổi từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro có kiểm soát; tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon và tháo gỡ khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật về môi trường.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An Nguyễn Duy Nhật tham luận về kết quả nổi bật trong công tác bảo vệ môi trường ở địa phương và một số kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường 2020

Đồng thời, các đại biểu đã góp ý hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về môi trường và khí hậu; nhận diện các vấn đề môi trường cấp bách, đặc biệt là ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn; thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; tăng cường sự phối hợp giữa Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng; chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hiệu quả trong chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu…

Tọa đàm, trao đổi, thảo luận với chủ đề “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính”

Các đại biểu tham gia tọa đàm, trao đổi

Với chủ đề “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính”, Toạ đàm, là phiên đối thoại mở, đa chiều, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, lãnh đạo địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện doanh nghiệp.

Phiên thảo luận tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; kiểm soát ô nhiễm không khí và quản lý phát thải khí nhà kính. Với sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau, phiên thảo luận đã ghi nhận các ý kiến khách quan từ thực tiễn quản lý nhà nước, điều hành địa phương, nghiên cứu khoa học và hoạt động sản xuất kinh doanh. Các đại biểu tại hội trường cũng trực tiếp nêu ý kiến, trao đổi với các khách mời để làm rõ những vướng mắc, đề xuất giải pháp khả thi, sát thực tế.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành kết luận diễn đàn

Phát biểu bế mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành khẳng định, qua các ý kiến trao đổi tại Diễn đàn, có thể thấy rõ áp lực đối với môi trường sẽ tiếp tục gia tăng cùng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, phát triển hạ tầng và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Những vấn đề như ô nhiễm không khí, quản lý chất thải, suy giảm chất lượng môi trường, phát thải khí nhà kính và rủi ro khí hậu đang tác động ngày càng trực tiếp đến chất lượng tăng trưởng, sức khỏe người dân và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Diễn đàn thống nhất rằng, môi trường không thể tiếp tục là lĩnh vực “đi sau” xử lý hệ quả, mà phải trở thành nền tảng và động lực của phát triển bền vững. Chính sách môi trường trong giai đoạn tới không chỉ nhằm kiểm soát ô nhiễm, mà còn phải góp phần định hướng lại mô hình phát triển theo hướng xanh hơn, tuần hoàn hơn, phát thải thấp hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các rủi ro khí hậu.

Tiếp thu các ý kiến tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị để phục vụ quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi; bảo đảm thể chế mới minh bạch, ổn định, dễ thực hiện, vừa kiểm soát hiệu quả nguy cơ ô nhiễm, vừa tạo hành lang thuận lợi cho đầu tư, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung đổi mới tư duy quản lý môi trường theo hướng “kiến tạo tuân thủ”, lấy hiệu quả thực thi làm trung tâm; hiện đại hóa công tác quản lý môi trường, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và quản lý rủi ro có kiểm soát; tăng cường giám sát dựa trên dữ liệu số, quan trắc tự động và theo thời gian thực; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản trị môi trường.

Bộ cũng sẽ ưu tiên giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc hiện nay, nhất là ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn; quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải nhựa; kiểm soát ô nhiễm lưu vực sông, làng nghề và các nguồn phát thải lớn; thúc đẩy phát triển hạ tầng môi trường đồng bộ, hiện đại và nâng cao năng lực quan trắc, cảnh báo môi trường.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế tuần hoàn và thị trường carbon trong nước; huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, tài chính xanh, khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050…

Ban Tổ chức diễn đàn tặng hoa các nhà tài trợ

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh: Thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn là: “Từ chính sách đến hành động” không chỉ là chủ đề của một sự kiện, mà là yêu cầu đặt ra đối với toàn bộ quá trình xây dựng và thực thi chính sách môi trường trong giai đoạn hiện nay. Điều quan trọng không chỉ là hoàn thiện thể chế, mà phải tổ chức thực hiện hiệu quả, chuyển hóa các chủ trương, cam kết thành hành động cụ thể, thành nguồn lực, công nghệ, mô hình phát triển và kết quả thực chất trong đời sống xã hội.

Tác giả: PT

Nguồn tin: nghean.gov.vn