Vị thuốc quen thuộc bổ không kém nhân sâm

Gừng từ lâu được ví như "nhân sâm" bình dân trong gian bếp của người Việt. Vị thuốc này được sử dụng trong cả ẩm thực và y học cổ truyền tại nhiều quốc gia châu Á. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy loại củ này chứa nhiều hoạt chất sinh học như gingerol và shogaol, góp phần tạo nên nhiều tác dụng có lợi đối với cơ thể.

Đặc tính dược liệu của củ gừng

Gừng là loại cây thân thảo nhiệt đới, đồng thời cũng là vị thuốc được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền. Theo các chuyên gia, việc bổ sung gừng hợp lý có thể mang lại nhiều lợi ích:

Gừng là một trong những vị thuốc không thể thiếu trong ẩm thực và y học cổ truyền. Ảnh: Veronica Bosley/Pixabay

Hỗ trợ phòng ngừa cảm lạnh

Theo trang sức khỏe EDH (Đài Loan, Trung Quốc), Y học cổ truyền Trung Quốc cho biết gừng có vị cay nồng và tính ấm, giúp làm ấm cơ thể và hỗ trợ phòng ngừa cảm lạnh. Gừng chứa nhiều vitamin A, E, các vitamin nhóm B cùng chất xơ và kali, giúp tăng cường sức đề kháng.

Giảm đau

Gừng còn được sử dụng như phương pháp giảm đau tự nhiên. Nhiều nghiên cứu cho thấy các hoạt chất trong gừng có thể hỗ trợ giảm đau đầu, đau khớp và đau bụng kinh.

Thúc đẩy tiêu hóa, thanh lọc đường ruột

Gừng cũng có lợi cho hệ tiêu hóa. Loại gia vị này giúp kích thích tiết dịch tiêu hóa, thúc đẩy nhu động ruột và hỗ trợ cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Đối với những người thường xuyên bị đầy hơi, khó tiêu hoặc buồn nôn do say tàu xe, mang thai hay hóa trị, gừng có thể giúp cải thiện triệu chứng đáng kể.

Chống viêm

Đặc biệt, gingerol và shogaol trong gừng còn có tác dụng chống viêm, giúp giảm phản ứng viêm trong cơ thể, từ đó hỗ trợ cải thiện các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp, gout và một số bệnh lý viêm mạn tính khác. Một số nghiên cứu còn cho thấy các hợp chất này có tiềm năng bảo vệ tế bào thần kinh và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức ở người cao tuổi.

Hỗ trợ bảo vệ não bộ

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Nutrition năm 2022 cho thấy các hợp chất như shogaol và gingerol trong gừng có tiềm năng chống viêm thần kinh, góp phần làm chậm quá trình suy giảm nhận thức và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

Những món ăn, thức uống phổ biến từ gừng

Gừng có thể được bào hoặc nghiền nhỏ rồi pha với sữa nóng. Ngoài ra, gừng cũng có thể được bổ sung vào nhiều món ăn và đồ uống hàng ngày để tăng hương vị cũng như tận dụng các lợi ích sức khỏe của loại gia vị này.

Gừng non ngâm chua ngọt

Theo QQ News, đây là cách làm phổ biến nhất, tạo ra món ăn có vị chua ngọt, giòn và rất dễ ăn, kích thích vị giác và làm giảm độ ngấy của món ăn.

Cách làm:

Rửa sạch gừng non, cạo vỏ mỏng

Thái lát mỏng, càng mỏng càng tốt

Trộn một chút muối, ướp khoảng 30 phút để hút bớt nước, sau đó vắt khô

Cho giấm trắng và đường phèn theo tỷ lệ khoảng 2:1, đun nhỏ lửa cho đến khi tan hết đường phèn, sau đó để nguội

Cho gừng vào hũ thủy tinh, đổ nước sốt chua ngọt đã nguội vào, cho ngập gừng hoàn toàn

Đậy kín, để tủ lạnh khoảng 2-3 ngày là dùng được

Trà gừng mật ong chanh

Thức uống có vị cay nhẹ của gừng, chua thanh của chanh và ngọt dịu từ mật ong, thích hợp khi thời tiết giao mùa hoặc cổ họng khó chịu.

Cách thực hiện:

Gừng rửa sạch, thái lát mỏng hoặc đập dập

Cho gừng vào cốc, thêm nước nóng và ngâm khoảng 10 phút

Vắt nước cốt chanh vào cốc

Thêm mật ong, khuấy đều rồi thưởng thức

Trà gừng táo đỏ kỷ tử

Nước trà có màu vàng nâu đẹp mắt, thơm mùi gừng và táo đỏ, thường được nhiều gia đình sử dụng khi cảm lạnh.

Cách thực hiện:

Gừng rửa sạch, thái lát

Táo đỏ rửa sạch, khía nhẹ thân quả

Đun sôi nước rồi cho gừng và táo đỏ vào, nấu lửa nhỏ khoảng 20-30 phút

Cho kỷ tử và đường phèn vào, đun thêm 5 phút rồi tắt bếp

Cháo gừng hành giải cảm

Món cháo đơn giản, dễ ăn, thường xuất hiện trong các bữa ăn khi cơ thể mệt mỏi.

Cách thực hiện:

Vo sạch gạo, nấu thành cháo loãng

Gừng thái sợi hoặc băm nhỏ

Khi cháo chín, cho gừng vào đun thêm khoảng 5 phút

Nêm chút muối, rắc hành lá thái nhỏ rồi dùng nóng

Cách phân biệt các loại gừng. Đồ họa: M. Phương.

Những lưu ý khi ăn gừng

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, không phải ai cũng phù hợp với việc sử dụng gừng thường xuyên.

Phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt

Những người có cơ địa hàn có thể uống một lượng vừa phải trà gừng để giảm cảm giác khó chịu trong kỳ kinh. Tuy nhiên, người có cơ địa nóng hoặc đang bị viêm vùng chậu nên hạn chế vì có thể khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.

Người bị trào ngược dạ dày thực quản

Gừng giúp kích thích nhu động tiêu hóa, nhưng dùng quá nhiều có thể gây tác dụng ngược, dẫn đến buồn nôn, tức ngực hoặc làm nặng thêm tình trạng trào ngược.

Người có cơ địa nóng

Ăn quá nhiều gừng có thể gây táo bón, đau họng, khô miệng hoặc cảm giác nóng trong người. Ngay cả trà gừng cũng chỉ nên uống khoảng 2-3 lần mỗi tuần.

Không nên uống trà gừng vào buổi tối

Gừng có tính ấm, có thể khiến cơ thể tỉnh táo hơn. Vì vậy, uống trà gừng vào buổi tối có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ở một số người.

Bên cạnh đó, nếu phát hiện gừng bị mốc hoặc thối hỏng, cần bỏ ngay thay vì tiếp tục sử dụng. Trong khi gừng mọc mầm vẫn có thể ăn được, gừng bị nấm mốc có nguy cơ sinh ra các chất gây hại cho sức khỏe.

Tác giả: Mai Phương

Nguồn tin: znews.vn