V-League lập kỷ lục thay huấn luyện viên: Hệ lụy của tư duy ngắn

Câu lạc bộ Công an TPHCM quyết định chấm dứt hợp đồng với huấn luyện viên Lê Huỳnh Đức sau chuỗi trận kém cỏi của đội bóng. Ảnh: CAHCMFC.

Phía sau kỷ lục ấy không chỉ là sức ép thành tích ngày càng khốc liệt, mà còn phản ánh tư duy quản trị ngắn hạn, những cuộc “chữa cháy” liên tiếp và sự thiếu ổn định đang bao trùm nhiều câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam.

Vòng xoáy “trảm tướng”

Sau vòng 21, huấn luyện viên Lê Huỳnh Đức trở thành nhà cầm quân thứ 16 phải rời “ghế nóng”, nối dài danh sách biến động chưa từng có ở V-League mùa này. Quyết định chia tay được đưa ra sau chuỗi kết quả sa sút của Công an TPHCM. Trong 5 trận gần nhất, đội bóng ngành công an thua tới 4, chỉ thắng 1, từ vị thế cạnh tranh nhóm đầu rơi xuống thứ 6 với 29 điểm.

Việc một chuyên gia giàu kinh nghiệm, cá tính và từng nhiều năm chinh chiến ở V-League như ông Đức cũng không thể trụ lại cho thấy sức ép thành tích đang bị đẩy lên mức cực đại. Ở môi trường mà vài vòng đấu sa sút có thể xóa sạch những gì gây dựng trước đó, chiếc ghế huấn luyện viên gần như luôn trở thành mục tiêu đầu tiên của các quyết định mang tính “chữa cháy” và được nhiều đội bóng xem như giải pháp tức thời để cứu vãn mùa giải.

Điều đáng nói, làn sóng thay tướng bùng phát dữ dội ngay sau vòng 21 và dồn dập chỉ trong vài ngày. Trước Lê Huỳnh Đức, hai huấn luyện viên khác cũng rời ghế là Nguyễn Công Mạnh của Hồng Lĩnh Hà Tĩnh và Chu Đình Nghiêm tại Hải Phòng FC.

Tuy nhiên, trường hợp của ông Nghiêm mang màu sắc khác biệt. Nhà cầm quân giàu kinh nghiệm này chủ động nhường lại vị trí để huấn luyện viên trẻ Đặng Văn Thành có cơ hội tích lũy kinh nghiệm ở đội bóng đất cảng, trước khi ông chuyển sang dẫn dắt Ninh Bình FC từ mùa tới.

12 trường hợp còn lại trải dài từ đầu mùa giải, tạo nên kỷ lục chưa từng có về biến động trên băng ghế chỉ đạo. Đáng chú ý nhất là Nam Định FC, đội đương kim vô địch nhưng đã ba lần thay “tướng” với các cái tên Vũ Hồng Việt, Nguyễn Trung Kiên và chiến lược gia người Bồ Đào Nha Mauro Jeronimo. Becamex TPHCM lần lượt chia tay Nguyễn Anh Đức, Ueno Nobuhiro và đặt ông Hứa Hiển Vinh vào “ghế nóng”.

Phía sau là PVF-CAND với những xáo trộn liên quan tới Thạch Bảo Khanh và Nguyễn Thành Công. Trong khi đó, Ninh Bình FC với huấn luyện viên người Tây Ban Nha Gerard Albadalejo và Vũ Tiến Thành. Ba trường hợp còn lại gồm chiến lược gia người Nhật Bản Teguramori Makoto tại Hà Nội FC, Phan Như Thuật ở Sông Lam Nghệ An và Choi Won Kwon của Đông Á Thanh Hóa.

Việc hàng loạt câu lạc bộ thay huấn luyện viên với tần suất dày đặc cho thấy V-League đang bị cuốn vào vòng xoáy áp lực chưa từng thấy. Khi mục tiêu thành tích bị đẩy lên mức tối đa, từ cuộc đua vô địch cho tới cuộc chiến trụ hạng, chiếc ghế của người đứng đầu chuyên môn gần như trở thành “van xả áp” đầu tiên mỗi khi đội bóng rơi vào khủng hoảng.

Nhìn rộng hơn, làn sóng thay tướng liên tiếp không chỉ phản ánh sự khốc liệt của giải đấu, mà còn cho thấy trạng thái bất ổn đang bao trùm nhiều câu lạc bộ.

Trong môi trường mà sự kiên nhẫn ngày càng trở nên xa xỉ, không ít đội bóng chọn cách “trảm tướng” như giải pháp tạo cú hích tức thời, thay vì giải quyết tận gốc những vấn đề về lực lượng, chiến lược phát triển hay mô hình vận hành. Đó cũng là nghịch lý quen thuộc của bóng đá Việt Nam suốt nhiều năm qua.

Công an TPHCM (áo sẫm) hòa 2-2 với SHB Đà Nẵng trên sân nhà ngày 16/5. Ảnh: VPF.

Bài toán quản trị của V-League

Con số 16 huấn luyện viên mất việc chỉ sau hơn 20 vòng đấu vì thế không đơn thuần là một thống kê. Nó phản ánh những bất ổn mang tính hệ thống trong cách vận hành của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam.

Thứ nhất, V-League đang trở nên khốc liệt hơn về tính cạnh tranh. Khoảng cách chuyên môn giữa các đội không quá lớn khiến cục diện có thể đảo chiều chỉ sau vài vòng đấu. Trong bối cảnh ấy, mọi chuỗi trận sa sút đều nhanh chóng đẩy người cầm quân vào trạng thái rủi ro cao.

Thứ hai, nhiều câu lạc bộ vẫn chưa xây dựng được chiến lược phát triển mang tính hệ thống và dài hạn. Không ít đội bóng còn vận hành theo tư duy mùa vụ, đầu tư ngắn hạn và đánh giá huấn luyện viên chủ yếu qua kết quả tức thời thay vì cả tiến trình xây dựng đội bóng.

Thứ ba, vai trò huấn luyện viên ở bóng đá Việt Nam đang bị “cá nhân hóa” quá mức. Khi đội bóng chiến thắng, huấn luyện viên được xem như nhân tố quyết định. Nhưng khi thất bại, họ cũng trở thành người đầu tiên phải chịu trách nhiệm, bất chấp những vấn đề khác như chất lượng lực lượng, công tác chuyển nhượng, tài chính hay mô hình quản trị.

Không thể phủ nhận V-League đang có nhiều bước tiến về tính chuyên nghiệp, sức cạnh tranh và mức độ đầu tư. Chất lượng ngoại binh được nâng lên, cuộc đua vô địch lẫn trụ hạng ngày càng khốc liệt hơn. Tuy nhiên, sự khắc nghiệt gia tăng ấy lại chưa đi kèm một nền tảng quản trị tương xứng.

Huấn luyện viên người Nhật Bản Ueno Nobuhiro là nhà cầm quân mới nhất phải rời 'ghế nóng' tại V-League. Ảnh: INT.

Ở nhiều nền bóng đá phát triển, thay huấn luyện viên thường là lựa chọn cuối cùng sau khi câu lạc bộ đánh giá toàn diện những vấn đề mang tính hệ thống. Trong khi đó tại V-League, thay tướng đôi khi lại trở thành phản ứng đầu tiên mỗi khi đội bóng rơi vào khủng hoảng. Chính điều này tạo nên nghịch lý rằng giải đấu ngày càng cạnh tranh hơn, nhưng tư duy quản trị ở không ít câu lạc bộ vẫn mang nặng tính ngắn hạn.

Một câu lạc bộ chuyên nghiệp không chỉ tồn tại để thi đấu từng mùa giải, mà còn phải là hệ sinh thái phát triển cầu thủ, xây dựng bản sắc chơi bóng và duy trì triết lý dài hạn. Nhưng khi huấn luyện viên liên tục thay đổi, “bản đồ chiến lược” của đội bóng cũng bị xáo trộn theo. Không ít đội bóng rơi vào tình trạng gần như “xây lại từ đầu” sau mỗi mùa giải, dù nền tảng cũ chưa hẳn đã thất bại hoàn toàn.

Nếu tư duy quản trị không thay đổi, vòng xoáy thay tướng nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn. Và khi đó, vấn đề không còn nằm ở những chiếc ghế huấn luyện viên liên tục bị lung lay, mà là sự bấp bênh của cả một nền bóng đá chuyên nghiệp vẫn đang loay hoay trên hành trình tìm kiếm sự ổn định thực sự.

Tác giả: Khánh Vy

Nguồn tin: giaoducthoidai.vn