Quốc hội quyết định mở rộng phạm vi thông tin phải công khai

Với 492/493 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 98,4% tổng số đại biểu Quốc hội), chiều nay 23/4, Quốc hội khóa XVI đã thông qua dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), tại Kỳ họp thứ nhất.

Luật được thông qua lần này bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, nhất là trong môi trường số; hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm công dân được tiếp cận thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời, minh bạch và thuận lợi; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập trong việc tổ chức thực hiện quyền này.

Quốc hội làm việc tại hội trường tại Kỳ họp thứ nhất, chiều 23/4

Về phạm vi điều chỉnh, luật này quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân; trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Đối với UBND cấp xã, luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin do tiếp nhận từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp luật định), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng, nhiệm vụ của cấp xã. Luật đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền khi giao UBND cấp tỉnh, cấp xã chủ động xác định đầu mối cung cấp thông tin, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Về tiếp cận một phần hồ sơ, tài liệu, luật bổ sung quy định cơ quan, đơn vị phải rà soát, phân loại thông tin trước khi cung cấp; bảo đảm tách bạch rõ phần thông tin được tiếp cận và không được tiếp cận. Các nội dung mang tính kỹ thuật sẽ được hướng dẫn cụ thể trong tài liệu nghiệp vụ nhằm bảo đảm thống nhất trong triển khai.

Đặc biệt, luật dành riêng một điều quy định cụ thể về thông tin phải được công khai. Theo đó, mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, thông qua việc liệt kê và bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống dân sinh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp. Đối với các thông tin không được liệt kê nhưng pháp luật chuyên ngành có quy định phải công khai, luật xác định tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính đầy đủ, vừa tránh trùng lặp, đồng thời duy trì tính linh hoạt của hệ thống pháp luật.

Trong hàng loạt thông tin phải được công khai được luật định có thông tin về quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Hay thông tin về kế hoạch sử dụng đất; giá đất; thu hồi đất; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địa bàn; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở trên địa bàn cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở; chương trình, kế hoạch phát triển nhà; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở đang triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh; kết luận kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư; kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; thu hồi, cưỡng chế bàn giao nhà ở công vụ; quyết định di dời nhà chung cư; cưỡng chế thu hồi nhà ở xã hội…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Tiếp cận thông tin sửa đổi

Liên quan phương thức tiếp cận thông tin, luật quy định công dân tự do tiếp cận thông tin được cơ quan, đơn vị công khai; yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp thông tin.

Luật cũng quy định công dân được cung cấp thông tin không phải trả phí, lệ phí, trừ trường hợp pháp luật có liên quan quy định khác. Người yêu cầu cung cấp thông tin có trách nhiệm thanh toán chi phí thực tế để in, sao, chụp, gửi thông tin. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết khoản này.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Tác giả: Ngọc Thành

Nguồn tin: Báo VOV