Nghệ An: Lễ hội đền Bà Chúa thu hút du khách thập phương

Đắm mình trong dòng chảy lịch sử, văn hóa, đền Bà Chúa ẩn sau bức tranh thủy mặc, được ôm ấp bởi làng mạc trù phú. Nơi đây cất giấu những giá trị hàng trăm năm, những truyền thuyết về Thánh Mẫu và huyền ảo trong lối kiến trúc thời Lê. Tất cả đã góp nhặt tạc tạo nên một bức tranh đền đài linh thiêng, thơ mộng và cổ kính.

Lễ hội đền Bà Chúa năm 2026 diễn ra với nhiều hoạt động đặc sắc. Ảnh: Nguyễn Diệu

Hàng năm, cứ vào ngày 03 tháng 3 âm lịch, chính quyền địa phương, nhân dân và du khách thập phương khắp nơi lại nô nức về với lễ đền Bà Chúa. Đây được xem là mùa tạ lễ quan trọng nhất trong năm của địa phương với mong muốn cầu cho quốc thái, dân an, mưa thuận, gió hòa, mọi người, mọi nhà bình an, mạnh khỏe, tấn tài, tấn lộc, vạn sự như ý. 

Đền tọa lạc bên sông Lam thơ mộng. Ảnh: Nguyễn Diệu

Trao đổi với ông Trần Thanh Nga, Chủ tịch UBND xã Đại Đồng, ông cho biết: “lễ hội năm nay tiếp tục được duy trì và phát huy. Là năm đầu tiên xã Đại Đồng tổ chức sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô lễ hội vì thế cũng được tổ chức bài bản từ công tác chuẩn bị các hoạt động phần hội và phần lễ”.

Phần lễ phần lễ gồm lễ khai quang, lễ yết cáo, lễ tế thần tại, lễ tạ. Năm nay, ban tổ chức đã mời những người có hiểu biết về phong tục tín ngưỡng để hỗ trợ. Phần tế lễ cũng sẽ được điều chỉnh đảm bảo đúng theo nghi lễ tế Điển, từ công tác chuẩn bị, cách bài trí đến việc hành lễ. 

Đền thờ Tam tòa Thánh Mẫu... Ảnh: Nguyễn Diệu

Bên cạnh đó, phần hội tiếp tục được duy trì các hoạt động thể thao như thi đấu kéo co, đẩy gậy, các trò chơi dân gian. Ngoài ra, năm nay chương trình khai mạc lễ hội sẽ được tổ chức với quy mô hoành tráng hơn kết hợp chương trình văn nghệ chào mừng.

Đền Bà Chúa là ngôi đền thiêng của xứ Nghệ. Khởi dựng từ thời Lê, đền thờ Tam tòa Thánh Mẫu (Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải) và phối thờ thần Cao Sơn – Cao Các, tạ kiểm điểm Lê Quý Công. Đền là một mẫu mực điển hình của phong cách kiến trúc truyền thống, đăng đối, có tiền, có hậu, có thượng, có hạ, có tả, có hữu được bố cục trải dài theo chiều sâu nên tạo cho di tích một không gian thoáng đãng, cổ kính, linh thiêng của chốn đền đài, miếu mạo.

Năm 2009, đền Bà Chúa được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Ảnh: Nguyễn Diệu

Đền gồm cổng đền, sân đền, hạ điện, trung điện, tả vu, hữu vu và thượng điện, là kết quả của quá trình xây dựng, trùng tu, tôn tạo dưới triều nhà Nguyễn. Tại đền còn lưu giữ được nhiều tài liệu, hiện vật có giá trị về lịch sử - văn hoá như sắc phong, câu đối, đại tự… giúp hậu thế có thêm nhiều tư liệu quý trong việc nghiên cứu, tìm hiểu về cuộc đời sự nghiệp của các nhân vật được thờ tại đền.

Lễ hội đền Bà Chúa diễn ra từ ngày 17-19/4/2026 (tức ngày 1-3/3 Âm lịch).

Xưa, tại đền diễn ra nhiều sự kiện lịch sử quan trọng phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của tỉnh Nghệ An nói chung, huyện Thanh Chương nói riêng. Đêm 15/07/1945, Ủy ban khởi nghĩa ra đời được thành lập và tổ chức tại đền. Năm 1946 đền được chọn làm nơi Tòa án binh Quân khu IV mở phiên tòa xử án bọn gián điệp phản động cài cắm. Năm 1947, đền còn  là nơi tổ chức sản xuất vũ khí (súng, lựu đạn) thuộc xưởng quân khí Quân khu IV. Tổ chức họp bàn địa điểm sản xuất sau đó vận chuyển phục vụ cuộc kháng chiến. Thời kỳ 1953-1954, trường Quân chính trung ương về đóng quân tại khu vực này và huấn luyện tại đền.

Với các trò chơi dân gian hấp dẫn.

Năm 1954-1955, đền là nơi tiếp nhận và nuôi dưỡng học sinh miền Nam tập kết ra Bắc ăn ở và học tập. Thời kỷ 1965 đến 1966, đền là nơi tập trung cất giấu của cải vật chất, vũ khí, đạn dược để vận chuyển bằng đường sông Lam vào chiến trường miền Nam.

Việc tổ chức Lễ hội đền Bà Chúa là dịp để tưởng nhớ công đức của các bậc tiền nhân có công với dân, với nước gắn việc tổ chức Đại hội thể dục thể thao xã Đại Đồng lần thứ nhất.

Đông đảo người dân và du khách tham gia.

Ngoài ra, Lễ hội còn đáp ứng nguyện vọng văn hóa tâm linh của nhân dân địa phương và du khách thập phương. Bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.

Thông qua Lễ hội giới thiệu bản sắc văn hoá truyền thống của con người, thiên nhiên, các sản phẩm địa phương, góp phần quảng bá tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh của xã Đại Đồng gắn liền với các di tích lịch sử trên địa bàn.

Tác giả: Nguyễn Diệu

Nguồn tin: vanhoavaphattrien.vn