Họp Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định

Tại điểm cầu tỉnh Nghệ An, đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp. Tham dự cuộc họp có đại diện Lãnh đạo các Sở, ngành: Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng, Công Thương, Tư pháp, Ngoại vụ, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Công an tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Thanh tra tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, các Đồn, Trạm Biên phòng tuyến biển, Ban Quản lý Cảng cá.

Quang cảnh cuộc họp tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ chủ trì cuộc họp tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài giảm mạnh, 99,5% tàu cá xa bờ lắp thiết bị giám sát hành trình

Sau hơn 8 năm triển khai đồng bộ các biện pháp chống khai thác IUU, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả quan trọng, cơ bản hoàn thiện khung pháp lý và thiết lập hệ thống quản lý, giám sát tàu cá, truy xuất nguồn gốc phù hợp với quy định quốc tế. Đến nay, hệ thống quy định pháp luật quản lý nghề cá đã hoàn thiện, phù hợp với thực tiễn và cơ bản đáp ứng các khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC).

Về quản lý đội tàu, tính đến ngày 14/4/2026, cả nước có 80.356 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký, cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia VNFishbase, trong đó có 76.724 tàu, chiếm 95,5% có Giấy phép khai thác còn hạn; 27.697/27.835 tàu cá từ 15 mét trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt tỷ lệ 99,5%. Công tác thực thi pháp luật đạt được bước tiến đáng kể khi số lượng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài giảm mạnh qua các năm; từ 235 tàu năm 2017 xuống còn 35 tàu năm 2025 và chỉ phát hiện 02 tàu vi phạm từ đầu năm 2026 đến nay. Đối với các hành vi vi phạm mất kết nối VMS và vượt ranh giới, từ năm 2024 đến nay, lực lượng chức năng đã xử phạt 1.458 tàu với tổng số tiền gần 100 tỷ đồng. EC cũng ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) và thực hiện tốt các quy định của Hiệp định về Biện pháp quốc gia có cảng (PSMA).

Nhanh chóng triển khai các chính sách chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động

Các đại biểu tham dự cuộc họp tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Trong thời gian qua, tỉnh Nghệ An đã tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU, đạt được những kết quả cụ thể. Tỉnh đã kịp thời ban hành các chính sách hỗ trợ ngư dân. Hiện tỉnh đang xây dựng Đề án “Phát triển thủy hải sản bền vững trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030” theo chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

100% tàu cá trên địa bàn tỉnh đủ điều kiện hoạt động đã được đăng ký, đăng kiểm và cấp phép khai thác. Đối với 46 tàu cá không đủ điều kiện đi khai thác, tỉnh đã khoanh vùng, phân công cán bộ xã, phường quản lý chặt chẽ, không để ngư lưới cụ trên tàu, giao cho Biên phòng tuyệt đối không cho ra khơi; đã hoàn thành lắp đặt VMS cho 100% tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên tham gia hoạt động và duy trì theo dõi, cảnh báo liên tục 24/7.

Về công tác truy xuất nguồn gốc, tỉnh đã thực hiện công bố mở, đưa vào hoạt động đối với 04 cảng cá loại II được đầu tư từ ngân sách Nhà nước, 02 cảng cá loại III; đồng thời lập danh sách đề nghị nâng cấp, đầu tư 06 cảng cá. Nhiệm vụ xác nhận, truy xuất nguồn gốc thủy sản, triển khai Hệ thống eCDT được thực hiện nghiêm túc tại các cảng cá. 100% sản lượng thuỷ sản khai thác từ tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên bốc dỡ qua cảng được giám sát trên Hệ thống eCDT. Phấn đấu đến ngày 10/5/2026, trên 90% tổng số tàu cá của tỉnh có chiều dài lơn nhất từ 6m đến dưới 12m được thực hiện trên Hệ thống eCDT.

Đến nay, tỉnh cơ bản đã xử lý dứt điểm các vụ việc vi phạm đã phát hiện đối với các hành vi mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép trên biển. Đối với các vụ việc vi phạm phát sinh, tỉnh chỉ đạo lực lượng Biên phòng khẩn trương xác minh, xử lý theo quy định. Tính đến thời điểm hiện tại, tỉnh đã thực hiện xử lý 1.305 tàu/1.309 tàu từ 15m mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép trên biển, đạt tỷ lệ 99,69%. Riêng đối với khối tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24m trở lên, tỉnh đã xử lý được 389/391 tàu, đạt tỷ lệ 99,49%, tiến hành xử phạt vi phạm hành chính 95 tàu với số tiền phạt hơn 4 tỷ đồng; hiện còn 02 tàu đang tiếp tục được điều tra, xác minh làm rõ theo quy định.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chống khai thác IUU của tỉnh vẫn còn những khó khăn, tồn tại cần khắc phục: Một số cảng cá đã xuống cấp, luồng lạch bị bồi lắng, chưa được nạo vét, không thuận lợi cho tàu ra, vào cảng bốc dỡ hải sản.

Trong thời gian tới, để khắc phục các tồn tại, hạn chế theo khuyến nghị của Đoàn Thanh tra EC, hoàn thành mục tiêu gỡ "thẻ vàng" và phát triển thủy sản bền vững ngành thuỷ sản, tỉnh Nghệ An thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp. Trong đó, nhanh chóng triển khai các chính sách chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động; hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế VMS đáp ứng quy định.

Quán triệt, vận động ngư dân cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng - Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia IUU đánh giá, thời gian qua, cả hệ thống chính trị cùng các cấp, các ngành đã vào cuộc quyết liệt để kiểm tra và gỡ "thẻ vàng" của EC nhằm đảm bảo khai thác thủy sản bền vững. Tuy nhiên, qua 5 đợt kiểm tra vẫn để xảy ra sai phạm, do đó các địa phương và Bộ, ngành cần phải quyết liệt hơn nữa, phải tự xác định rõ trách nhiệm của mình, làm hết trách nhiệm để khắc phục các lỗi mà EC chỉ ra nhằm chuẩn bị báo cáo cho đợt kiểm tra vào tháng 9 tới.

Các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm các ý kiến chỉ đạo, đặc biệt là Thông báo số 159/TB-VPCP ngày 31/3/2026 của Ban Chỉ đạo Quốc gia IUU. Bộ Nông nghiệp và Môi trường với vai trò cơ quan thường trực phải nắm bắt mọi đầu mối và thường xuyên báo cáo cho Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách lĩnh vực. Ngay trong tuần tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham mưu kiện toàn lại Ban Chỉ đạo, đề xuất thành lập Tổ công tác; ban hành quy chế, quy định, phân công trách nhiệm rõ ràng. Đồng thời, trình Chính phủ ban hành Nghị định thay thế Nghị định 38/2024/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Khi Nghị định ban hành, đề nghị các địa phương thực hiện nghiêm túc, lỗi vi phạm đến đâu phải xử lý nghiêm túc đến đó, đủ sức thuyết phục và giáo dục, răn đe. Cùng với đó, tham mưu ban hành Công điện về các giải pháp cấp bách để khắc phục những nội dung theo khuyến nghị của EC.

Nhấn mạnh yêu cầu các địa phương phải nâng cao vai trò trách nhiệm, gắn chặt kết quả thực hiện nhiệm vụ với công tác thi đua, khen thưởng, phê bình, Phó Thủ tướng Chính phủ cho biết, kết quả kiểm tra tại từng địa bàn sẽ được công khai thường xuyên; những đơn vị làm tốt sẽ được biểu dương kịp thời, ngược lại, những nơi thiếu nghiêm túc sẽ bị phê bình và xem xét trách nhiệm của người đứng đầu một cách nghiêm khắc. Các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với lực lượng Biên phòng để triển khai chiến dịch tuyên truyền sâu rộng theo phương thức "đi từng ngõ, gõ từng nhà", đến từng hộ dân để quán triệt và vận động ngư dân cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài. Song song đó, các địa phương phải rà soát và khắc phục ngay các lỗ hổng trong quy trình kiểm soát tàu cá xuất nhập bến thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử; tăng cường hiệu lực quản lý tại các cảng cá nhằm đảm bảo mọi hoạt động khai thác, báo cáo và truy xuất nguồn gốc hàng hóa được thực hiện chặt chẽ, tuyệt đối không để xảy ra sai phạm. Cùng với đó, thành lập các Tổ liên ngành tại cảng cá để giám sát chặt chẽ hoạt động của tàu cá khi ra vào bến, từ đó tạo ra bước ngoặt thực sự trong công tác quản lý và truy xuất nguồn gốc thủy sản…

Tác giả: Kim Oanh

Nguồn tin: nghean.gov.vn