FDI đổ bộ, “điểm hẹn” dòng vốn quốc tế vào Nghệ An

FDI – Trụ cột của tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới năm 2025 tiếp tục đối mặt với nhiều biến động khó lường, dòng vốn FDI có xu hướng thận trọng và chọn lọc hơn, Nghệ An lại nổi lên như một điểm sáng trong thu hút đầu tư của khu vực Bắc Trung Bộ.

Không chỉ tăng mạnh về quy mô, dòng vốn FDI vào Nghệ An còn chuyển biến rõ nét về chất lượng, tập trung vào các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghệ cao, trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Sở Tài chính Nghệ An, trong năm 2025, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư, cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 25 dự án FDI mới với tổng vốn đăng ký 304,85 triệu USD; đồng thời điều chỉnh tăng vốn cho 20 dự án FDI với tổng mức tăng thêm 715,46 triệu USD. Như vậy, tổng vốn FDI cấp mới và điều chỉnh trong năm đạt 1,02 tỷ USD, chiếm hơn 50% tổng vốn đầu tư đăng ký trên địa bàn tỉnh.

Con số này không chỉ mang ý nghĩa về lượng, mà còn phản ánh sự thay đổi tích cực về chất của dòng vốn FDI vào Nghệ An. Trong bối cảnh nhiều địa phương trong nước gặp khó khăn trong thu hút dự án mới, việc Nghệ An vượt mốc 1 tỷ USD FDI cho thấy tỉnh đã từng bước khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư an toàn, ổn định và có tính cạnh tranh ngày càng cao.

Một điểm nổi bật trong thu hút FDI của Nghệ An năm 2025 là sự tập trung rõ nét vào các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là điện tử, linh kiện, dệt may, da giày, vật liệu mới và các ngành công nghiệp hỗ trợ. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, khả năng lan tỏa lớn và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng sản xuất công nghiệp và xuất khẩu.

Năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của Nghệ An tăng 16,47%, mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Theo công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), IIP của Nghệ An xếp thứ 4 cả nước, chỉ đứng sau Phú Thọ, Ninh Bình và Bắc Ninh. Kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có bước mở rộng mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực chế biến, chế tạo – trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh.

Cùng với tăng trưởng công nghiệp, kim ngạch xuất khẩu của Nghệ An năm 2025 tăng 42,6% so với năm trước. Hàng hóa “Made in Nghệ An” hiện đã xuất khẩu tới 154 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó các sản phẩm điện tử, linh kiện, dệt may, giày dép tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Khu vực FDI đóng góp tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu, khẳng định vai trò “đầu tàu” trong hoạt động sản xuất – kinh doanh hướng tới thị trường quốc tế.

Sức hút FDI của Nghệ An được thể hiện rõ nét qua sự hiện diện ngày càng nhiều của các tập đoàn đa quốc gia lớn tại các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn. Tại Khu công nghiệp VSIP Nghệ An và các khu công nghiệp thuộc Khu kinh tế Đông Nam, nhiều dự án quy mô lớn trong lĩnh vực điện tử – công nghệ cao đã và đang đi vào hoạt động ổn định.

Hoạt động sản xuất tại Khu công nghiệp VSIP Nghệ An.

Tiêu biểu là Tập đoàn Luxshare, hiện đang triển khai 7 dự án tại Nghệ An với tổng vốn đầu tư 1,188 tỷ USD, tạo việc làm cho khoảng 30.000 lao động. Năm 2025, các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Luxshare tại Nghệ An đạt doanh thu hàng tỷ USD, kim ngạch xuất nhập khẩu lớn, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và ngân sách địa phương.

Bên cạnh Luxshare, nhiều tập đoàn lớn khác như Foxconn, Goertek, Everwin, JTEC cũng đã lựa chọn Nghệ An làm điểm đến đầu tư chiến lược. Các dự án này không chỉ mang lại nguồn lực tài chính, mà còn góp phần lan tỏa công nghệ, kinh nghiệm quản trị và tiêu chuẩn sản xuất hiện đại, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hiệu ứng lan tỏa từ khu vực FDI đã và đang góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, tạo thêm nhiều việc làm ổn định với thu nhập ngày càng cải thiện.

Đánh giá về vai trò của FDI đối với phát triển kinh tế – xã hội địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ông Võ Trọng Hải nhấn mạnh quan điểm nhất quán của tỉnh trong thu hút đầu tư:

“Nghệ An luôn coi thành công của doanh nghiệp là thành công của địa phương. Các dự án FDI không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tăng thu ngân sách, mà còn tạo việc làm, chuyển giao công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và vị thế của Nghệ An trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tỉnh cam kết tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các nhà đầu tư yên tâm sản xuất, kinh doanh lâu dài tại Nghệ An”.

“Nam châm” hút dòng vốn

Năm 2025 được xem là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế của Nghệ An khi địa phương này vươn lên trở thành “điểm sáng” thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng trong khu vực Bắc Trung Bộ. Kết quả này không mang tính đột biến nhất thời, mà là thành quả của cả một quá trình chuẩn bị bài bản, định hướng đúng đắn và tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Một trong những yếu tố cốt lõi giúp Nghệ An “lên hạng” là việc không ngừng cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh theo hướng thông thoáng, minh bạch và ổn định. Những năm gần đây, tỉnh đã đẩy mạnh cải cách hành chính, rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cho doanh nghiệp. Việc tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu được thực hiện rõ ràng, tạo nên sự chủ động trong xử lý công việc.

Đáng chú ý, các dự án trọng điểm được lãnh đạo tỉnh trực tiếp theo dõi, chỉ đạo; từng khâu, từng phần việc đều có người chịu trách nhiệm cụ thể. Cơ chế này giúp tháo gỡ khó khăn kịp thời, hạn chế tình trạng “đùn đẩy” trách nhiệm, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư về sự đồng hành thực chất của chính quyền.

Chủ tịch UBND tỉnh ông Võ Trọng Hải cùng đoàn công tác làm việc và kiểm tra tình hình sản xuất kinh doanh tại Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ VSIP Nghệ An.

Mô hình “một cửa liên thông” trong hỗ trợ đầu tư được vận hành hiệu quả, bảo đảm doanh nghiệp được hướng dẫn, hỗ trợ từ khâu khảo sát địa điểm, hoàn thiện thủ tục pháp lý đến triển khai và vận hành dự án. Song song đó, các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, giá thuê hạ tầng, hỗ trợ tuyển dụng và đào tạo lao động được công bố công khai, minh bạch, giúp nhà đầu tư chủ động tính toán phương án sản xuất – kinh doanh dài hạn.

Nếu môi trường đầu tư là “lời mời gọi”, thì hạ tầng chính là điều kiện bảo đảm để dòng vốn FDI yên tâm “ở lại”. Nhận thức rõ điều này, Nghệ An đã tập trung nguồn lực phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại.

Các khu công nghiệp trọng điểm được mở rộng và nâng cấp, sẵn sàng quỹ đất sạch cho các dự án quy mô lớn. Hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp như điện, nước, xử lý môi trường, viễn thông được đầu tư hoàn chỉnh, đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghệ cao. Nghệ An đang tập trung nguồn lực cho hàng loạt dự án giao thông chiến lược như cao tốc Bắc – Nam đoạn qua địa bàn tỉnh, cao tốc Vinh – Thanh Thủy, nâng cấp Cảng hàng không Vinh, quy hoạch và chuẩn bị đầu tư Cảng nước sâu Cửa Lò, cùng các tuyến giao thông kết nối khu công nghiệp, khu kinh tế. Những công trình này không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn giúp giảm chi phí logistics, nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Nhờ đó, Nghệ An không chỉ thu hút được nhiều dự án mới mà còn nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, hướng đến các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, thay vì chỉ tập trung vào các ngành sử dụng nhiều lao động như trước đây.

Một điểm đáng chú ý trong chiến lược phát triển của Nghệ An là chủ trương thu hút đầu tư có chọn lọc. Tỉnh ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ cao, công nghiệp chế biến – chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất theo chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là bước chuyển quan trọng từ “thu hút bằng mọi giá” sang “thu hút có chất lượng”, nhằm bảo đảm tăng trưởng bền vững.

Việc các tập đoàn lớn trong lĩnh vực điện tử và công nghệ cao như Luxshare và Công ty TNHH Công nghệ Everwin Precision (Việt Nam) lựa chọn Nghệ An làm điểm đến đầu tư đã góp phần nâng tầm vị thế của địa phương trên bản đồ công nghiệp.

Điển hình, Công ty TNHH Công nghệ Everwin Precision (Việt Nam) đang triển khai hai dự án tại Nghệ An. Một dự án đã đi vào hoạt động từ năm 2024; dự án còn lại được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư năm 2023 với tổng vốn 309,68 triệu USD, mục tiêu sản xuất linh kiện điện tử. Năm 2025, doanh thu của doanh nghiệp đạt hơn 60 triệu USD; kim ngạch xuất nhập khẩu cũng đạt hơn 60 triệu USD. Những con số này cho thấy tác động lan tỏa mạnh mẽ của khu vực FDI đối với tăng trưởng kinh tế địa phương, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu.

Sự gia tăng nhanh chóng của kim ngạch xuất khẩu năm 2025 là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chiến lược thu hút FDI có chọn lọc. Các doanh nghiệp FDI tại Nghệ An chủ yếu sản xuất theo mô hình chuỗi tích hợp, hướng mạnh vào xuất khẩu với thị trường rộng khắp như Hoa Kỳ, châu Âu và ASEAN.

Cơ cấu hàng xuất khẩu của tỉnh chuyển dịch theo hướng tích cực, tăng tỷ trọng sản phẩm công nghiệp, điện tử, linh kiện có giá trị gia tăng cao. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng tăng trưởng mà còn cải thiện năng lực cạnh tranh của kinh tế địa phương trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Việc tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp trong tỉnh học hỏi công nghệ, nâng cao trình độ quản trị và từng bước phát triển công nghiệp hỗ trợ nội địa.

Lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An cho biết: “Ban Quản lý xác định thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, thân thiện với môi trường. Chúng tôi luôn đồng hành cùng nhà đầu tư ngay từ khâu chuẩn bị dự án, giải quyết thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường cho đến quá trình vận hành sản xuất, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp.”

Cùng với đó, Ban Quản lý đang phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, phát triển nhà ở cho công nhân và các dịch vụ hỗ trợ, hướng tới xây dựng môi trường đầu tư – sinh sống đồng bộ, bền vững.

Song song với phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư, Nghệ An đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực – yếu tố then chốt để vận hành các dây chuyền sản xuất hiện đại.

Với lợi thế dân số đông, lực lượng lao động trẻ dồi dào, tỉnh đã tập trung gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Sự liên kết giữa cơ sở đào tạo và các khu công nghiệp ngày càng chặt chẽ, giúp chương trình đào tạo sát với yêu cầu công việc, giảm thời gian đào tạo lại cho doanh nghiệp.

Đến cuối năm 2025, tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh Nghệ An đạt hơn 70%. Trong đó, 31% lao động có bằng cấp, chứng chỉ nghề – lực lượng có kỹ năng chuyên sâu, đáp ứng tốt yêu cầu sản xuất công nghệ cao. Chất lượng nhân lực được nâng lên không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuyển dụng, đào tạo mà còn tạo thêm nhiều việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Có thể khẳng định, việc Nghệ An trở thành “nam châm” thu hút FDI và đạt tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng trong năm 2025 là kết quả tổng hợp của tư duy phát triển đúng đắn, chính sách nhất quán, hạ tầng đồng bộ và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Tỉnh Nghệ An phấn đấu đến năm 2026 thu hút khoảng 3,6 tỷ USD vốn FDI, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 5 tỷ USD, thu ngân sách Nhà nước trên 32.000 tỷ đồng, nỗ lực đạt 35.000 tỷ đồng.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, tỉnh yêu cầu các cấp, các ngành tập trung thực hiện ngay từ đầu năm, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, triển khai nhiệm vụ theo tinh thần “6 rõ”, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trọng điểm, giải phóng mặt bằng và giải ngân đầu tư công.

Hành trình “nâng hạng” kinh tế của Nghệ An vì thế không phải là câu chuyện của một năm, mà là kết quả của tầm nhìn chiến lược, sự kiên định trong chính sách và tinh thần hành động quyết liệt, nhất quán – những yếu tố sẽ tiếp tục tạo động lực để địa phương bứt phá mạnh mẽ trong những năm tới.

FDI không chỉ mang lại nguồn lực tài chính, mà còn góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Nghệ An trên bản đồ thu hút đầu tư của cả nước. Đây chính là nền tảng vững chắc để tỉnh hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng trong giai đoạn tới.

Tác giả: Ngọc Tuấn

Nguồn tin: taichinhdoanhnghiep.net.vn